اندیشکده روابط بین الملل

اطلاعیه

2020-11-06T07:27:51Z

مقاله "تأثير استقرار سامانه پدافند ضد موشكي آمريكا بر روابط ايران و روسيه " در بخش مطالعات منطقه ای

20 دليل مرگ اقتصاد آمريکا و عدم خروج آن از بحران

2010-03-12T20:22:22Z

زهرا رحيمي

سایت بنا - با وجود اينکه سيستم مالي ايالات متحده در اواخر سال 2008 سقوطي کلي را تجربه کرد، واقعيت اين است که اکثر مردم آمريکا هيچ آگاهي درمورد آنچه که در اقتصاد اين کشور اتفاق مي افتد ندارند.

اکثر مردم ايالات متحده گمان مي کنند که اين کشور از رکود اقتصادي کوتاه مدتي که گريبانشان را گرفته بود خارج شده اند و به زودي شاهد رشد اقتصادي و موفقيت کشورشان خواهند بود.

اما اساساً چنين نيست، واقعيت اين است که آمريکا درحال ورود به سياه چال اقتصادي است که ديگر به طور کامل از آن خارج نخواهد شد.

مشکل اصلي بدهي اين کشور است؛ دولت ايالات متحده،‌ فرمانداري هاي ايالات، شرکت هاي آمريکا و مصرف کنندگان آمريکايي در مجموع بزرگترين کوه بدهي تاريخ جهان را انباشته اند. رشد و موفقيت چشمگير اين کشور طي چند دهه اخير مرهون بدهي عظيم اين کشور بوده است، اما امروز روز حسابرسي است و اين امر دردآور است.

20 نکته زير بيان کننده دلايل اين پرسش اند که چرا اقتصاد ايالات متحده در حال ويراني است و روندي رو به بهبود ندارد.

1) آيا موج عظيم وام هاي رهني بي پشتوانه که در سال هاي 2007 و 2008 بازپرداخت شان به تاخير افتاد و بزرگترين بحران مالي پس از رکود اقتصادي دهه سي را به بار آوردند را به خاطر داريد؟ حال موج دوم عدم پرداخت وام ها در راه است و هيچ راهي براي اجتناب از آن وجود ندارد. کوه بزرگي از اعطاي وام ها در آغاز سال 2010 راه اندازي شد و بار ديگر زمان بازپرداخت وام ها فرا مي رسد و بار ديگر با ميليون ها نفر که قادر به پرداخت بدهي هاي خود نيستند مواجه خواهيم شد.

2) اداره تامين مسکن فدرال اعلام کرده است که قصد دارد ميزان پيش پرداخت دريافت کنندگان وام را افزايش دهد. اين اداره در حال حاضر حدود 30 درصد از کل وام هاي جديد مسکن و حدود 20 درصد از کل وام هاي سرمايه گذاري تازه در بخش مسکن را مورد حمايت قرار مي دهد. استانداردهاي محدودتر به اين معني است که افراد کمتري واجد شرايط دريافت وام خواهند بود و کاهش تعداد دريافت کنندگان وام به معني کاهش تعداد خريداران مسکن خواهد بود و در نهايت کاهش تعداد خريداران بدين معني است که قيمت ها در بخش مسکن بيش از اين کاهش خواهند يافت.

3) يافتن شغل در ايالات متحده تبديل به امري بسيار دشوار شده است. آمار نشان مي دهد طي حدود 27 هفته تا ماه دسامبر سال 2009 شمار کارکنان آمريکا که بيکار شدند به 6130000 نفر رسيد. اين رقم بيشترين ميزان بيکاري را از زمانيکه ايالات متحده حساب آمار اين کشور را از سال 1948 در دست داشته نشان مي دهد. در واقع اين رقم حدود دو برابر تعداد 2612000 کارکنان آمريکايي است که طي زمان مشابه تا دسامبر سال 2008 بيکار شدند. واقعيت اين است که زمانيکه مردم آمريکا شغل خود را از دست مي دهند به ندرت موفق به يافتن شغلي جديد مي شوند.

4) همچنين بر اساس برآوردهاي انجام شده، در ماه دسامبر 929 هزار کارگر "نااميد" وجود داشتند که اين افراد به عنوان نيروي کار شمارش نمي شوند چراکه ديگر به دنبال کار نمي گردند و اين رقم از سال 1949 که دولت آمريکا شروع به شمارش اين افراد کرد بيشترين تعداد کارگران نااميد را نشان مي دهد. در حال حاضر تعداد بي شماري از مردم آمريکا دست از يافتن شغل برداشته و بطور دائمي بيکار شده اند.

5) برخي نواحي ايالات متحده در حال حاضر به واقع در رکود به سر مي برند؛ بر اساس برآوردهاي شهردار ديترويت ميزان واقعي بيکاري دراين شهر حدود 50 درصد است.

6) طي چند دهه اخير رهبران واشنگتن تمام تلاش خود براي ايجاد "اقتصاد جهاني" را به کار گرفته اند و از فوايد آن سخن ها گفته اند اما جنبه منفي اين امر بررسي نشده است. در حال حاضر کارگران ايالات متحده مجبور هستند با کارگران تمام جهان رقابت کنند و شرکت هاي حريص اين اجازه را دارند که ارزان ترين نيروي کار در دسترس را از هر نقطه دنيا جذب کنند. بسياري از فرصت هاي شغلي به خارج از ايالات متحده منتقل شده اند و آلن اس بليندر، اقتصاددان دانشگاه پرينستون پيش بيني مي کند که طي دو دهه آينده 22 تا 29 درصد از کل مشاغل حال حاضر ايالات متحده برون مرزي خواهند شد. زماني که کارگران اين کشور را ترک کنند روياهاي آمريکا از دست رفته اند و ديگر بازنخواهند گشت.

7) در طول رکود اقتصادي سال 2001، اقتصاد ايالات متحده 2 درصد از مشاغل خود را از دست داد و چهار سال صرف بازسازي اين شرايط شد. طي رکود اقتصادي جاري بيش از 5 درصد مشاغل آمريکا از دست رفته اند و اين ميزان همچنان رو به افزايش است.

8) مسئله بيکاري فشار شديدي را به بودجه بيکاري ايالات وارد مي آورد. در اين مورد، صندوق بيمه بيکاري 25 ايالت با ورشکستگي روبرو شده اند و وزارت کار آمريکا پيش بيني کرده است که صندوق بيمه بيکاري 15 ايالت ديگر طي دو سال آينده بي پول خواهند شد و براي ادامه کار خود به دريافت وام هاي هنگفتي از دولت فدرال نياز خواهند داشت.

9) در حال حاضر بيش از 37 ميليون از مردم آمريکا بن غذا دريافت مي کنند و اين برنامه با سرعت روزانه 20 هزار نفر رو به افزايش است.

10) تعداد آمريکايي هايي که در حال بي پول شدن هستند حيرت آور است. در سال 2009، 41/1 ميليون نفر از مردم آمريکا ورشکستگي خصوصي خود را به ثبت رساندند که اين ميزان افزايشي 32 درصدي را نسبت به سال 2008 نشان مي دهد.

11) طي چند دهه اخير اين واقعيت که دلار آمريکا ارز اندوخته جهان بوده است به سيستم مالي ايالات متحده درجه اي غيرمعمول از ثبات را بخشيده بود اما همه چيز درحال تغيير است. کشورهاي خارجي به طور فزاينده اي از خريد دلار دور شده و به ديگر ارزهاي معتبر روي آورده اند. براي مثال، بانک مرکزي روسيه براي ايجاد تنوع در ذخاير ارزي خود به خريد دلار کانادا روي آورد.

12) رکود اقتصادي اخير باعث ورشکستگي کامل برخي مناطق شده است. براي مثال، چفرسون کانتي در ايالت آلاباما در آستانه چنان ورشکستگي قرار دارد که در تاريخ دولت ايالات متحده بي سابقه بوده است.

13) ايالات متحده در حال روبرويي با بحران حقوق بازنشستگي است که حجمي بي سابقه دارد. در واقع تمام صندوق هاي حقوق بازنشستگي در ايالات متحده، چه خصوصي و چه عمومي، با دامنه وسيعي از کمبود بودجه مواجه شده‌اند. زمان بازنشسته شدن ميليون ها نفر از افرادي که طي دهه بعد از جنگ جهاني دوم در دوران افزايش زاد و ولد به دنيا آمدند فرا رسيده است اما هيچ راهي براي انجام تعهدات در قبال اين افراد وجود ندارد. اخيراً دو تن از اساتيد دانشگاه هاي آمريکا ميزان حقوق بازنشستگي که هنوز به بازنشستگان 50 ايالت اين کشور پرداخت نشده را محاسبه کرده و به رقم 2/3 تريليون دلار رسيدند.

14) مخارج بخش تامين اجتماعي و مراقبت هاي پزشکي از کنترل خارج شده اند و بار ديگر در مواجه با ميليون ها نفر از بازنشستگان دوران افزايش زاد و ولد در دهه 50، هيچ راهي براي پرداخت بدهي اين بازنشستگان وجود ندارد.

15) با وجود اين مشکلات آيا دولت ايالات متحده راه نجاتي خواهد يافت؟ مجموع بدهي فدرال از سال 2006، تا 50 درصد افزايش داشته است.

16) حال اين سوال مطرح مي شود که آيا دولت ايالات متحده درسي از اشتباهات خود گرفته است؟ پاسخ منفي است. در حقيقت نمايندگان دموکرات آمريکا چندي پيش پيشنهاد کسب مجوز براي دريافت وامي 2 تريليون دلاري را مطرح کردند که اين امرباعث افزايش بدهي دولت آمريکا تا تقريباً 3/14 تريليون دلار خواهد شد.

17) حال که دريافت ماليات ها موفقيت آميز نبوده است دولت آمريکا براي پرداخت مخارج با مشکلات بيشتري روبرو است. لازم به ذکر است که ميزان ماليات بر درآمد شرکت هاي بزرگ در سال مالي 2009 که سي ام سپتامبر به پايان رسيد 55 درصد کاهش داشت.

18) بنابراين دولت آمريکا پول لازم را از چه منبعي تهيه خواهد کرد؟ به طور قطع از بانک فدرال. بانک فدرال حدود 80 درصد از اوراق بهادار خزانه داري ايالات متحده که در سال 2009 صادر شدند را خريداري کرد و اين بدان معناست که دولت آمريکا در حال حاضر از طريق ترفند پونزي (در اين ترفند به سرمايه‌گذاران سودهايي برگردانده مي‌شود که از بهره‌هاي متعارف به‌طرزي غير عادي بالاترند. البته اين سود از پول سرمايه‌گذاران بعدي تأمين مي‌شود و شرکت يا فرد دريافت‌کنندهٔ سرمايه نيازي به انجام کار اقتصادي با پول دريافتي ندارد) تامين مي شود.

19) افزايش ميزان عرضه پول توسط دولت ايالات متحده و بانک فدرال منجر به تخريب دلار آمريکا و بهاي باقيمانده مجموع ارزش خالص کل مردم آمريکا خواهد شد. هرچه عرضه دلار بيشتر شود، ارزش هر يک دلار کاهش مي يابد و در واقع تورم مانند ماليات غيرمستقيم بر هر دلاري است که در دست مردم آمريکاست. زماني که مسولان اقتصاد را غرق پول کنند، ارزش پولي که در حساب بانکي مردم است کاهش خواهد يافت.

20) زماني که کشوري دچار فساد مي شود، هيچ راهي براي درمان آن در دراز مدت وجود ندارد. در واقع آمريکا کشوري است که به دليل فساد و تبهکاري به تدريج درحال سقوط از اوج به زير است. با وجود اين تغييرات اساسي، حتي کامل ترين سياست هاي اقتصادي جهان کمکي به اين کشور نخواهد کرد و سرانجام هرآنچه را که کاشته باشيد برداشت مي کنيد. روز حسابرسي وضعيت اقتصادي ايالات متحده فرا رسيده است و نتايج، خوشايند نخواهند بود.
(منبع: اکانوميک کالپس)

پیشتازی نوری المالکی در انتخابات مجلس عراق

2010-03-12T20:16:53Z

ائتلاف حکومت قانون به رهبری نوری المالکی نخست وزیر عراق در رقابتی تنگاتنگ از ائتلاف وحدت ملی این کشور پیشی گرفت.
به گزارش پرس تی وی؛ نتایج شمارش اولیه آرای انتخابات عمومی عراق نشان می دهد، ائتلاف حکومت قانون نوری المالکی با کسب 16 درصد رای بیشتر نسبت به ائتلاف وحدت ملی، ائتلاف 16 حزب شیعی عراق، از دیگر احزاب و جریان های سیاسی این کشور پیشی جسته است.
نتایج شمارش آراء در پنج استان از مجموع 18 استان عراق تا کنون اعلام شده و شمارش آرا در 13 استان دیگر این کشور کماکان ادامه دارد.
این در حالی است که ائتلاف سکولار العراقیه به رهبری ایاد علاوی نخست وزیر سابق عراق مدعی است، در جریان برگزاری انتخابات مجلس عراق چندین مورد تقلب فاحش رخ داده است.
"انتصار علاوی" از نامزدهای ائتلاف "العراقیه" به رهبری ایاد علاوی ، نخست وزیر سابق عراق با طرح شکایتی مدعی شد، مواردی آشکار از تقلب در انتخابات وجود دارد و افرادی هستند که با دستکاری در آرا و یا تغییر آمار و ارقام ، نتیجه انتخابات را به نفع ائتلاف دولت نوری المالکی تغییر داده اند.
علاوی در طرح این شکایت، از کشف اوراق رای گیری در زباله دانی های استان کرکوک در شمالی عراق سخن گفت.
این درحالی است که "ایاد کنانی" از مقامات کمیسیوم مستقل برگزاری انتخابات در عراق ، ادعا و اتهامات انتصار علاوی را رد کرده است.
در همین حال، کمیسیون عالی انتخابات عراق با رد ادعای ائتلاف علاوی، وقوع هر گونه تقلب انتخاباتی در جریان انتخابات عمومی اخیر این کشور را تکذیب کرد.
حمدیه الحسینی، از مقامات ارشد کمیسیون عالی انتخابات عراق در گفتگو با خبرگزاری رویترز گفت:" روند شمارش و بررسی صندوق های اخذ رای با حضور نمایندگان احزاب سیاسی و ناظران بین المللی با شفافیت کامل ادامه دارد "
این در حالی است که حمدیه الحسینی روز پنج شنبه از دریافت در حدود هزار شکایت انتخاباتی از سوی احزاب و افراد مختلف، خبر داده بود.
انتخابات عراق برای تعيين ۳۲۵ نماینده پارلمان این کشور ، روز یکشنبه (هفتم مارس 2010) با شرکت بیش از 62 درصد از 20 میلیون عراقی واجد شرایط رأی ، برگزار شد.
اعلام نتایج آرای انتخابات که مسئولان برگزاری انتخابات در عراق امیدوار بودند، روز چهارشنبه آغاز شود، با یک روز تاخیر به پنج شنبه موکول شد.

]]> 0912.jpg

دیاسپورای ارمنی؛ دیدگاه‌ها و ظرفیت‌های تأثیر

2010-03-12T19:42:08Z

آیت اله مرادی

مقدمه
ایرس - ارامنه از جمله مردمانی هستند که در طول یکصد سال گذشته با مهاجرت به کشورهای مختلف از توزیع جغرافیایی متنوعی برخوردار شده‌اند. پراکندگی ارامنه از جمله عوامل ایجاد دیاسپورای ارامنه در خارج از ارمنستان و تشکیل انجمن‌ها و اتحادیه‌های ارامنه خارج از کشور بوده است. تاسیس لابی در جهت تحت تاثیر قرار دادن سیاست خارجی کشور هدف، برای برآوردن اهداف آنها از جمله اقدامات مهم دياسپوراي ارمني است، بطوری که در جدیدترین اقدام سیاسی دولت ارمنستان در فرایند عادی سازی روابط خود با ترکیه نمی توان به راحتی از کنار نقش لابی ارامنه به عنوان یک بازیگر موثر بین‌المللی گذشت. به باور برخي تحليل‌گران اقدام اخير كنگرة امريكا در تصويب قطعنامه نسل‌کشي ارامنه در دورة عثماني نيز مستقيماً با لابي‌ ارامنة مقيم اين كشور صورت گرفته است. در این مقاله ضمن معرفی دیاسپورای ارامنه در خارج از ارمنستان به بیان دیدگاهها و میزان تاثیر گذاری آنها در حمایت از منافع ملی ارمنستان و حقوق ارامنه سراسر جهان خواهیم پرداخت.

دیاسپورای ارمنی
جامعه دیاسپورای ارامنه ، شامل ارامنه ای می شود که با مهاجرت داوطلبانه و یا تغییر مکان اجباری به دلیل درگیریهای نظامی،(قتل عام ارامنه)در جنگ جهانی اول و بحرانهای سیاسی و اقتصادی در سراسر جهان پراکنده شده اند[1].در حال حاضر تعداد ارامنه سراسر جهان بیش از 8 میلیون نفر تخمین زده می شود که تنها 2/3 میلیون نفر از آنها در جمهوری ارمنستان سکونت دارند و اکثر آنها در خارج از ارمنستان ، دیاسپورای ارمنی را تشکیل می دهند.بیشترین تعداد ارامنه در کشورهای روسیه، ایالات متحده ، ایران، فرانسه ،ترکیه و لبنان زندگی میکنند.[2] دو کشور روسیه و ایالات متحده نزدیک به سه میلیون نفر ار دیاسپورای ارامنه را در خود جای داده اند.[3]لابی ارامنه در ایالات متحده یکی از عمده ترین لابی ها به شمار می رود.زیبگنیو برژنیسکی معتقد است تاثیر گذارترین لابی ها در آمریکا به ترتیب لابی یهودیهای آمریکا،کوبایی های آمریکا و ارامنه آمریکایی می باشند.[4]

دیدگاه‌ها
دیاسپورای ارامنه بطور کلی دارای دو نگاه ملی و بین المللی در رابطه با ارامنه و سرزمین مادری خود می باشند.گرچه دیاسپورای ارامنه دارای سازمانها و مجامع مختلفی هستند ولی در بین آنها سه سازمان ارمنی که همگی در آمریکا فعالیت می کنند از اهمیت بیشتری برخوردارند.بررسی دیدگاههای این مجامع که به نوعی عنوان نمایندگی دیاسپورای ارامنه سراسر جهان را یدک می کشد نشانگر دارا بودن اهداف یکسان در بین آنها می باشد. کمیته ملی ارامنه آمریکا(ANCA)، مجمع ارامنه آمریکا(AAA)و کمیته روابط مردمی ایالات متحده – ارمنستان (USAPAC)از بزرگترین سازمانهای ارامنه در جهان هستند[5] که به نمایندگی از دیاسپورای ارامنه درسراسر جهان منافع ارامنه خارج از ارمنستان و داخل ارمنستان را دنبال می کنند.دیاسپورای ارامنه در خارج از ارمنستان بطور کلی تاکنون اقدامات خود را بر روی چهار موضوع بیشتر متمرکز کرده است که بدین شرح می باشد:
1. شناسایی کشتار ارامنه : دیاسپورای ارامنه، بزرگترین مانع در جهت شناسایی کشتار 1.5میلیون ارمنی توسط امپراطوری عثمانی و جمهوری ترکیه بین سالهای 1915 تا1923را دولت ترکیه می دانند که یکی از متحدین امریکا درمنطقه و از اعضای مهم ناتو به شمار می رود.شناسایی کشتار ارامنه از محوری ترین ماموریت های دیاسپورای ارامنه به شمار می رود.
2. اعلام خودمختاری برای ناگورنو – قره باغ: لابی ارامنه معتقد است ناگورنو قره باغ ، بخشی از سرزمین تاریخی ارمنستان به شمار می رود که که استالین این بخش را ضمیمه آذربایجان کرد تا بتواند با استراتژی اختلاف بیانداز و حکومت کن نفوذ خود را در قفقاز جنوبی حفظ کند.
3. حمایت از تبصره 907 قانون حمایت از آزادی : تصویب این قانون درسال 1992 در کنگره آمریکا‌، دولت این کشور را ملزم ساخت تا از هرگونه کمک مستقیم به آذربایجان خودداری کند. این قانون در واکنش به تلاشهای آذربایجان در جهت منزوی کردن و فلج کردن ارمنستان و قره باغ در کنگره آمریکا تصویب شد.با این وجود بعد از حوادث یازدهم سپتامبر2001 ، و پیوستن آذربایجان به متحدین آمریکا در جنگ با تروریسم اجرای این قانون با دستور رییس جمهور آمریکا معلق گردید و تاکنون نیز این تعلیق ادامه دارد.
4 . گسترش روابط بین ارمنستان و ایالات متحده: دیاسپورای ارامنه شروع دوستی ارمنستان و آمریکا را از زمان کشتار ارامنه می دانند ومعتقدند برخی رهبران آمریکا همچون وودرو ویلسون (بیست وهشتمین رییس جمهور آمریکا)،هنری مورکنتائو(سفیر ایالات متحده در امپراطوری عثمانی) کلارا بارتون (بنیانگذار صلیب سرخ آمریکا[6]نقش مهمی را در جلوگیری از نابودی بیشتر ارامنه داشته اند.ایالات متحده از جمله اولین کشورهایی بود که استقلال ارمنستان را در سال 1991 به رسمیت شناخت و حتی مقامات آمریکایی در دسامبر 1988و با وجود فضای جنگ سرد، در اقدامی بی سابقه به زلزله زدگان ارمنستان کمک کردند.

ظرفیت‌های تاثیر
دیاسپورای ارامنه با اگاهی کامل به وجود پتانسیل انسانی قابل توجه در کشورهای مختلف جهان و خصوصا جمعیت تاثیر گذار در ایالات متحده، سعی در استفاده از این ظرفیت ها را دارد. از جمله اساسی ترین فاکتورهایی که دیاسپورای ارامنه از آنها به عنوان عامل همگرایی در بین ارامنه پراکنده جهان استفاده می کنند ترویج و انتشار واقعه کشتار ارامنه و متعلق بودن قره باغ به ارمنستان می باشد که در این راستا فعالیتهای گسترده ای را در بین ارامنه سراسر جهان به عمل آورده اند. نگاهی به اقدامات دیاسپورای ارامنه نشان می دهد توجه به این دو موضوع و انتقال نسل به نسل آن، در بین ارامنه جهان از اهمیت به سزایی برخوردار است.
اهمیت این دو موضوع به قدری است که ارامنه در قبال عادی سازی روابط ارمنستان با ترکیه خواستار شناسایی کشتار ارامنه از سوی ترکیه و حل مناقشه قره باغ و اعلام خودمختاری قره باغ میباشند. نفوذ دیاسپورای ارامنه دربین سیاستمداران داخلی ارمنستان تا حدی است که سرز سارکسیان رییس جمهور ارمنستان قصد دارد برای جلب رضایت دیاسپورای ارامنه در عادی سازی روابط این کشور با ترکیه به کشورهای آمریکا، فرانسه،لبنان و روسیه سفر کند که درسفر خود به آمریکا،با تظاهرات اعتراض آمیزارامنه لس آنجلس به عنوان بزرگترین شهر ایالت کالیفرنیا که اکثریت ساکنین آن را ارامنه تشکیل می دهد،روبرو شد[7].
طبق گزارش بانک جهانی حدود یک میلیون ارمنی در ایالت کالیفرنیا زندگی می کنند که درآمد آنها 15 برابر مجموع تولید ناخالص جمهوری ارمنستان می باشد. در واقع یکی از کانونهای اصلی دیاسپورای ارامنه برای لابیگری و نفوذ در سنا و مجلس نمایندگان و همچنین سایر سیاستمداران ایالات متحده این ایالت به شمار می رود.[8]هرچند دیاسپورای ارامنه تلاش خود در لابیگری برای نیل به منافع مد نظر ارامنه به عمل آورده است ولی آیا واقعا آنها از همه ظرفیتهای خود استفاده کرده اند و توانسته اند نتیجه قابل قبولی را کسب کنند.
آیا لابی ارامنه موفق شده است همچون لابی یهودیها از آمریکا یک متحد استراتژیک برای ارمنستان فراهم سازد. مطمئنا لابی ارامنه به چنین موفقیتی نرسیده، چرا که همسوسازی سیاستهای ایالات متحده با خواسته‌های دیاسپورای ارامنه با موانع زیادی روبرو است. در اين ميان، هرچند درخواست ارامنه از آمریکا برای تحت فشار قراردادن ترکیه درشناسایی کشتار ارامنه تاکنون به موفقیتی نایل نگشته، اما دياسپوراي ارمني با تلاش‌هاي اخير خود توانسته‌ پس از كسب رضایت سنای بلژیک (1978)، مجلس فرانسه (1998)و پارلمان اروپا برای شناسای قتل عام ارامنه، قطعنامة شناسایی نسل‌كشي ارامنه در دورة عثماني را در كنگرة ایالات متحده به تصويب برسانند.
اين اقدام اين درحالي صورت پذيرفته كه برخي مقامات اجرايي واشنگتن از جمله هيلاري كلينتون و شخص باراك اوباما در اين خصوص ابراز ناخرسندي كرده‌اند.[9]سیاستمداران آمریکایی به خوبی به این امر واقفند که تصویب چنین موضوعی به معنای از دست دادن یکی از اعضای کلیدی ناتو يعني تركيه می باشد، خصوصا آنکه در شرایط فعلی 70 درصد پشتیبانی هوایی نیروهای ائتلاف درعراق از طریق پایگاه اینجرلیک ترکیه انجام می گیرد.[10] دولت ترکیه پيش از اين در واکنش به تلاش لابی ارامنه براي تصويب قطعنامة كشتار ارامنه در دورة عثماني ، تاکید کرده بود كه هرگونه به رسمیت شناختن کشتار ارامنه از سوی دولت یا گنگره ایالات متحده روابط طولانی مدت دو کشور را با تهدید جدی روبرو خواهد کرد.[11]
از سوی دیگر شرایط منطقه ای قفقاز وسیاست گسترش ناتو به شرق (قفقاز و آسیای مرکزی)، ایالات متحده را بر آن داشته است تا از آذربایجان وگرجستان به عنوان دو مهره کارآمد دراین منطقه استفاده نماید که مهمترین آن انتقال انرژی از این منطقه به اروپا می باشد که در واقع آذربایجان به عنوان قطب انرژیکی این منطقه به شمار می رود. حمایت ایالات متحده از ارمنستان در مقابل آذربایجان در شرایط فعلی با سیاستهای این کشور همخوانی ندارد. معلق گذاشتن تبصره 907 قانون حمایت از آزادی توسط روسای جمهور ایالات متحده از سال 2001به معنای آن است که در شرایط فعلی ایالات متحده منافع حاصل از اشتراک خود با آذربایجان را بر منافع حاصل از لابی دیاسپورای ارامنه ترجیح داده است و لابی ارامنه را در موضوع ناکام گذاشته است.

نتیجه گیری
دیاسپورای ارامنه از ظرفیت قابل توجهی از نظر نیروی انسانی و پشتیبانی مالی برخوردار می باشد و در صورت بکارگیری تمام این ظرفیت از قدرت قابل توجهی در پیگیری اهداف خود برخودار خواهند شد. به‌رغم تصويب اخير قطعنامة كشتار ارامنه در دورة عثماني در كنگرة امريكا، بنظر می رسد دیاسپورای ارامنه تاکنون موفقیت چشم گیری در لابی گری برای منافع ارمنستان نداشته است.
موقعیت ویژه ارمنستان و ضعف ژئوپولیتکی این کشور، وابستگی جغرافیایی (محصور بودن در خشکی)، وابستگی انرژیکی ، رقابت غرب و روسیه در قفقاز، چالش جدی ارمنستان با دو همسایه شرقی (ترکیه) و غربی (آذربایجان)، اتحاد آمریکا با آذربایجان و ترکیه به عنوان دشمنان و رقبای سیاسی ارمنستان و اختلاف در برخی دیدگاههای دولتمردان ارمنستان با دیاسپورای ارمنی را می توان مهمترین موانعی برشمرد که دیاسپورای ارامنه با آن روبرو هستند و در نتیجه آنها در رسیدن به اهداف خود با مشکل روبرو ساخته است.
با اين ملاحظه، بنظر می‌رسد با توجه به افزایش اهمیت کشور آذربایجان برای غرب به عنوان آلترناتیو انرژیکی و افزایش نقش ترکیه در معادلات منطقه ای دیاسپورای ارامنه بایستی با تعدیل در راهبردهای خود و هماهنگی با دولتمردان ارمنستان فرایند عادی سازی روابط این کشور با ترکیه را سرعت بخشد.

منابع
1. Boston University to Host International Conference and Student Workshop on the Armenian-diaspora Asbarez Staff، Jan 29th, 2010،
http://www.asbarez.com/2010/01/29/boston-university-to-host-international-conference-and-student-workshop-on-the-armenian-diaspora/
Armenia seeks to boost population، 21 February 2007 .2
http://news.bbc.co.uk/2/hi/euroupe/6382703 stm
Diaspora’s Contribution to Armenia’s Economic Development   .3
Victoria Minoian and Lev Freinkman, The World Bank
http://info.worldbank.org/etools/docs/library/victoriaminoian.pdf152388
Armenian American lobby en.wikipedia.org/wiki/Armenian_American_lobby   .4[5]. لابی و لابی گردر آمریکا،بهزاد احمدی لفورکی،موسسه فرهنی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران ،تهران1387،ص 149-173
[6]. كلارا هارلو بارتون ( فرشته میدان جنگ )، 27 آوريل 2008
http://www.america.gov/st/diversity-persian/2008/April/20081110104144eaifas0.37521.html
[7]. دیاسپورای ارمنی وارد عمل گردید، 06.10.2009           http://www.trt.net.tr/International/newsDetail.aspx?HaberKodu=5ab32861f-6a8-413b-8234-cea6b886d41c5abc
Development Diaspora’s Contribution to Armenia’s Economic   .8
Victoria Minoian and Lev Freinkman, The World Bank
http://info.worldbank.org/etools/docs/library/152388/victoriaminoian.pdf
[9]. US sees no more Congress action on Armenia measure, forexyard, March 07, 2010
http://www.forexyard.com/en/news/sees-no-more-Congress-action-on-Armenia-measure-2010-03-05T190058Z-US
[10]. نادعلی بای ، نسل کشی ارامنه: از واقعیت تا افسانه، یبنسخه شماره 1652- 1386/08/08- مق.زییزی
یببیبممزا واقعيت http://www.mardomsalari.com/Template1/News.aspx?NID=11009
Radical US Armenians plan to boycott Clinton meeting، Monday, January 18, 2010 . 10
Ümit ENGİNSOY، Hürriyet Daily News
http://www.hurriyetdailynews.com/n.php?n=radical-us-armenians-plan-to-boycott-clinton-meeting-2010-01-18

فرصت‌هاي همكاري در روابط ايران و تاجيكستان

2010-03-01T13:39:31Z

نویسنده: نسیم تهرانی

مقدمه
ایراس - در طول سال‌های اخیر سیاست خارجی ایران با تحولاتی مواجه بوده که از اين جمله می‌توان به توجه بیشتر به کشور‌های حوزه آسیای مرکزی اشاره کرد. در بین این کشورهاي اين منطقه، تاجیکستان به دلیل قرابت‌های زبانی و فرهنگی برای تهران حائز اهمیت بیشتری بوده و است. خلال اين سال‌ها، ايران علاوه بر مسائل فرهنگی، به برقراری روابط اقتصادی با این کشور نيز متمایل بوده و در صدد برآمده تا انجام پروژه‌های عمرانی و عملیاتی را نيز در اين كشور بر عهده بگیرد. این مسئله طی سالیان متمادی مد نظر مقامات سیاسی ایران بود و در نهایت منجر به بسته شدن قراردادهایی در این زمینه شد. دو پروژه بزرگ تونل انزاب و نیروگاه سنگ توده 2 حاصل این تلاش‌ها است که هم اکنون توسط مهندسین ایرانی در حال اجرا می‌باشد.
در این مقاله سعی می‌شود علاوه بر معرفی این دو پروژه، منافع و مزیت‌های آنها برای ایران نیز بررسی شود. لازم به ذکر است که در این راستا رئیس جمهور کشورمان سفری به تاجیکستان داشتند که دستاوردهای مهمی از جمله در اين دو پروژه براي تهران به همراه داشت. از جمله برنامه‌هاي مهم رئيس جمهوري در اين سفر افتتاح مرکز ايران شناسي و مطالعات زبان فارسي در دانشگاه پزشکي تاجيکستان، بازديد از بيمارستان قلب "ابن سينا" در شهر دوشنبه که به دست بخش خصوصي ايران ساخته شده و ديدار و سخنراني براي شماري از ايرانيان مقيم تاجيکستان بود.
همچنين در مراسمی با حضور دکتر‌ محمود احمدي‌نژاد و امام علي رحمان، پنج يادداشت تفاهم و سند همکاري و يک بيانيه مشترک به منظور ارتقاي سطح روابط و مناسبات دو کشور امضا شدند كه يادداشت تفاهم تکميل تونل استقلال و سد و نيروگاه سنگ توده 2 و ياداشت تفاهم بين شرکت فراب جمهوري اسلامي ايران و وزارتخانه‌هاي حمل و نقل و انرژي تاجيکستان، يادداشت تفاهم استرداد مجرمين و سند همکاري در زمينه زمين شناسي از اين جمله بودند.[1]

ظرفيت‌ها و پتانسيل‌هاي تعامل در روابط ایران- تاجیکستان
روابط تهران و دوشنبه از ابتدای استقلال تاجیکستان در سال 1991 همواره در حال رشد بوده است. ایران اولین کشوریست که استقلال تاجیکستان را به رسمیت شناخت و با آن روابط دیپلماتيك برقرار کرد. سپس، در جریان ناآرامی‌های سالهای 1997-1992 ایران میزبان چندین دور از مذاکرات صلح تاجیکان بوده، یکی از اطراف مذاكرات صلح به شمار می‌رفت و در کنار روسیه و سازمان ملی متحد تلاش‌های زیادی برای به تحصيل صلح انجام داد. در زمان بازسازی تاجيكستان نیز ایران حضور پررنگی در صحنه اقتصاد اين كشور داشته و دارد که روشن‌ترین نمود اين مسئله ساخت تونل انزاب است.
معمولا، هنگام بررسی روابط دو کشور، تحلیل‌گران بر آنند كه پیش از همه به‌این سوال پاسخ دهند كه یک کشور بزرگ از سرمایه‌گذاری در یک کشور دیگر چه نفعی می‌برد؟ ایران و تاجیکستان هم از این قاعده خارج نیستند و بنابراین این سئوال مطرح است که‌ایران در تاجیکستان به دنبال چه منافعي است که‌این سرمایه‌گذاری‌هايي را در اين كشور انجام داده و يا در دست انجام دارد؟ در اين رابطه باید گفت كه رابطه تاجیکستان و ایران خلال‌ سال‌هاي پس از فروپاشي با جنبه‌های متفاوتی همراه بوده است. اين روابط تنها نفع یک طرفه ندارد، بلکه دارای منافع دوجانبه می‌باشد. اما در‌باره هدف و منافع ایران در تاجیکستان در صورتی که کاملاً خوش بینانه به اين مسئله توجه کنیم، موارد زیر را می‌توان نام برد که با مرور روابط میان دو کشور ملموس به نظر مي‌رسند؛
1. تاجیکستان نزدیک‌ترین شریک اقتصادی و سیاسی ایران در آسیای مرکزی است. پس طبیعی است که رشد تاجیکستان باعث می‌شود، تا یک شریک کم‌نیروي منطقه‌ا‌ی ایران به شریکي قدرتمند و تاثیرگزار در آسیای مرکزی تبدیل شود که‌این بی‌شك به نفع ایران است (چرا كه دوست قوی بهتر از دوست ضعیف است).
2. تاجیکستان دروازه ورود محصولات و تکنولوژی ایرانی به بازارهای آسیای مرکزی است. زیرا این کشور در نقطه‌ای قرار دارد که در صورت استفاده از راه‌های زمینی می‌تواند ایران را با چین، قزاقستان و شرق روسیه متصل کند.
3. تاجیکستان از موسسان سازمان همکاری‌های شانگهای بوده، عضو فعال آن است و گاهی در تصمیم‌گیری‌های این سازمان نقش‌هاي مهمي را به عهده مي‌گيرد. از این رو می‌تواند برای عضویت ایران در این سازمان و جلب رضایت دیگر اعضای آن مساعدت نماید (این نکته در یادداشت تفاهم اخير دو کشور ذکر شده است).
4. تاجیکستان مهمترین تولیدکننده آلومینیوم و یکی از تولیدکنندگان مهم نخِ پنبه در منطقة آسياي مرك‍زي است و در مقابل ایران واردكنندة هر دوی این محصولات است. همچنین، صادرات میوه تاجیکستان به ‌ایران می‌تواند یکی از زمینه‌های مناسب و قابل گسترش همکاری باشد.
5. تاجیکستان طبق محاسبات آماری در صورت استفاده بهينه از منابع انرژی خود می‌تواند تا 90 میلیارد کیلووات ساعت انرژي برق در سال تولید کند كه اين ميزان تنها نيمي از نياز داخلي آن است. در مقابل نیاز به نیروی برق در ایران به نحو فزاينده‌اي در حال افزایش است و تاجیکستان می‌تواند در آینده صادرکننده نیروی برق به‌ ایران باشد.
6. بودجه ‌ایران به تبع افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی رقم قابل ملاحظه‌اي را تشكيل مي‌دهد که بهترین راه استفاده از اين سرمايه به جريان انداختن آن در پروژه‌هاي پرسود داخلي و خارجي براي بازتوليد آن است، زیرا نگاه داشتن این مبلغ در داخل تورم را در پی خواهد داشت. بنابراین، کشورهای نفت خیز در چنین شرایط تلاش می‌کنند، پول‌های مازاد بودجه خود را در کشورهای امن سرمایه‌گذاری کنند. مثلا، نیروگاه برق-‌آبی سنگ توده-2، طبق توافق طرفين درآمدش به مدت 12،5 سال از آن ایران بوده و سپس در اختیار تاجیکستان قرار خواهد گرفت.
7. تاجیکستان و ایران با چند تهدید مشترک رو به رو هستند که مهمترین آنها قاچاق مواد مخدر، تروریسم و افراط‌گرایی است. وقتی تهدید مشترک است، پس موفقیت هر دو كشور در مبارزه با آن موفقیت دیگری را در پي خواهد داشت.
8. تاجیکستان و ایران رسالت حفظ و گسترش زبان و فرهنگ تاجیکی- فارسی را مشترکاً بر دوش دارند. در این مسير دستاورد یکی از این دو دستاورد دیگری نيز خواهد بود.[2]
اما نکته‌ی حائز اهمیت در اين بين این است که در زمینه فعالیت‌های عمرانی که برای ايران سود اقتصادی را به همراه نداشته، باید سعی شود تا اين فعاليت‌ها بر طبق آخرین قواعد روز دنیا و طبق زمان‌بندی‌های توافق شده انجام شود تا رضایت طرف مقابل جلب شود، در غیر این صورت هدف از انجام این فعالیت‌ها که در واقع، مطرح شدن در سطح منطقه و راهیابی به پروژه‌های بزرگتر است، تامین نخواهد شد. اگرچه روند مناسبات میان جمهوری اسلامی ایران و تاجیکستان حاکی از آن است که مناسبات دو کشور در بخش‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و تجاری با پشتوانه وجود اشتراکات فراوان فرهنگی، تاریخی، دینی و زبانی از زمان استقلال تاجیکستان طي 18 سال پیش همواره مسیر پیشرفت را پیموده، اما مسائل زیادی وجود دارد که نیازمند انجام مذاکره و مداقه بيشتر است.

تونل انزاب (استقلال)، تونل قرن
همان طور که می‌دانیم تاجیکستان فقیرترین جمهوری آسیای مرکزی است و به لحاظ درآمد سرانه هم در پایین‌ترین رتبه در اين منطقه قرار دارد. بنابراین با فروپاشی شوروی و در پی آن وقوع جنگ داخلی در تاجیکستان که خسارات جبران‌ناپذیری برای به همراه داشت، این کشور برای تامین نیازهای خود با مشکلات عدیده‌ای مواجه شد و برای حضور در بازارهای بین‌المللی چیزی جزء پنبه برای عرضه نداشت که آن نيز به لحاظ نیاز شدید به آب و مشکلات این کشور در جهت تامین آب و سیستم آبیاری با محدودیت جدی مواجه بوده است. بنابراین ایران توانست با تحلیل این مشکلات، اقدام به طراحی پروژه‌های عمرانی که نیاز مبرم تاجیکستان بود، کند.
در گام اول مسئله رفت و آمد مردم تاجیکستان از استان‌های شمالی به جنوبی یا به عکس (یعنی شهرهای سغد به خجند) مطرح بود که باید از مسیر صعب‌العبوری انجام می‌گرفت و حتی مردم زیادی همه ساله جان خود را در این راه از دست می‌دادند. تاجيک‌ها از طريق يک گردنه اين مسافت را مي‌پيمودند که در شرايط جوي مناسب حدود هشت ساعت زمان مي‌برد و در زمستان نيز بر اثر يخبندان اين جاده معمولا بسته بود. به همین دلیل دولت تاجیکستان در پی ایجاد تونلی در این مسیر برآمد و اجرای این طرح را طی یک مناقصه به شرکت ایرانی سابیر واگذار کرد. این تونل استان شمالي سغد و شهر تاريخي خجند را به دوشنبه و ديگر شهرهاي تاجيکستان متصل می‌کند. ارزش اين پروژه ‌٣٩‌ ميليون دلار است که ‌٨/٧ ‌ميليون دلار آن را دولت تاجيکستان تامين کرده، ‌١٠ ‌ميليون دلار در قالب کمک توسعه‌اي ايران و حدود ‌٢/٢١‌ ميليون دلار نيز وام ايران به تاجيكستان به اين منظور است.[3]

افتتاح زود‌هنگام تونل!
در مرداد ماه سال 1386 با حضور روساي جمهور ايران و تاجيکستان، این تونل در حالي افتتاح شد اما عملیات عمرانی آن همچنان ادامه داشت. رئيس جمهور‌ ايران در مراسم بهره برداري از تونل استقلال تاجيکستان، گفت: «تونل استقلال (انزاب) هديه مردم ايران به مردم تاجيکستان است». وي با اشاره به اين که پروژه تونل انزاب را به خاطر سختي کار و عظمتش مي‌توان پروژه قرن خواند، افزود: «اجراي اين طرح بزرگ به دست تواناي مهندسان ايراني و همکاري دولت و مردم تاجيکستان، بيانگر عزم دو کشور براي دست زدن به اقدامات بزرگتر در راه سازندگي، توسعه و پيشرفت ايران و تاجيکستان در آينده نزديک است». احمدي نژاد با تاکيد بر اين که پيشرفت تاجيکستان پيشرفت ايران است، گفت: «پيشرفت، عمران و آباداني تاجيکستان به نفع همه کشورهاي منطقه است و اقتدار تاجيکستان مانع پيشرفت هيچ ملتي نيست و اين امر را مي‌توان نقطه آغاز براي همکاري‌هاي طولاني مدت دو ملت ايران و تاجيکستان به سوي آينده اي روشن و پرافتخار دانست».
با بهره برداري از تونل 5 كيلومتري انزاب تاجيكستان، ايران توانست شمال و جنوب تاجيكستان را پس از قرن ها انتظار به هم پيوند داده و امكان ارتباط زميني مناسب بين پايتخت‌هاي كشورهاي آسياي مركزي را نيز فراهم آورد. اما همه چیز به همین سادگی نبود و این پروژه ناتمام مشکلات زیادی را به دنبال داشت. مهمترين مشكلي كه اجراي پوشش بتني تونل را با سختي روبرو كرده، تردد خودروها از داخل تونل و همچنين نرسيدن سيمان به موقع و عدم اجراي تعهدات طرف مقابل براي ايجاد روشنايي و تهويه داخل تونل است. تردد خودرو و نبود تهويه هوا در حالي كه قالب‌هاي بتني بزرگ در سقف تونل انزاب در حال نصب است، علاوه بر تاخير در اجراي كار، خطراتي را نيز به دنبال دارد و ممكن ‌است حوادث ناگواري براي رانندگان خودروهايي كه از داخل تونل ‪ پنج كيلومتري عبور مي‌كنند و همچنين مجريان و كارگران تونل به بار آورد.
طبق قرارداد، نصب روشنايي و تهويه تونل بر عهده طرف تاجيكي است كه بايد به موازات عمليات پوشش بتني تونل صورت گيرد. پس از افتتاح اين تونل مقرر شد همزمان با پوشش بتني داخل تونل، كار نصب روشنايي و تهويه هواي آن توسط طرف تاجيك انجام گيرد.[4]طبق آخرین خبرها شرکت سابیر با تمام تلاش و با استفاده از تمامی امکانات و کارگران خود به شکل سه شیفت در حال انجام عملیات است و قول داده تا در اسرع وقت این پروژه را تمام کند.[5]گر چه سرپرست كارگاه تونل استقلال تاجيكستان عملكرد مهندسين ايراني در ساخت تونل انزاب را براي مهندسين تاجيك كلاس درس عنوان كرد، اما بالا بودن مشكلات در پروژه تونل انزاب موجب شده تا مهندسان ايراني اين منطقه را آخر دنيا عنوان كنند.
بهتر است تا این پروژه را به لحاظ مالی و سود اقتصادی نیز بررسی شود. طبق گفته مسئولین این پروژه، چنانچه سابير پيش از عقد قرارداد از مشكلات مواصلاتي در فصل زمستان در اين منطقه آگاهي داشت مبلغ قرار داد پروژه كه 39 ميليون دلار بود را بالاتر مي‌برد. اما براي اين كه ايران و مهندس ايراني خود را ثابت كند كه مي‌تواند اين پروژه را بدون ضرر مالي به اتمام برسانند، با پشت كار ادامه دادند. در اين ميان، افزايش 500 توماني هر ليتر گازوئيل و 200 دلاري هر آرماتور موجب شد تا اين پروژه از لحاظ مالي سودي براي سابير و ايران نداشته باشد.
رشد بالاي قيمت سيمان كه از تني 52 هزار و 500 تومان به 270 هزار تومان رسيد موجب شد تا مشكلات زيادي براي ادامه كار در پروژه تونل انزاب به وجود آيد، اما چون هدف تمام كردن پروژه با موفقيت بود كار ادامه پیدا کرد. كمبود و گراني سيمان موجب شد تا براي تامين سيمان مورد نياز پروژه مزبور سيمان از ايران و پاكستان وارد شود، چرا كه توليد سيمان تاجيكستان پاسخگوي نياز پروژه نبود. اين مسائل باعث شد تا سابير به اين پروژه به عنوان يك پروژه سودآور و اقتصادي نگاه نكند. بنابراين موضوعي كه در اين پروژه بسيار حائز اهميت بود، اتمام موفقيت‌آميز آن و يافتن بازار كار جديد منطقه‌اي و بين‌المللي بود. مطمئنا در كنار يافتن بازار كار جديد تبادل اطلاعات و تجربيات مهندسان ايراني با مهندسان خارجي بهترين سود براي شركت ايراني سابير در پروژه تونل انزاب بوده است.
اما وجود تاخیر بیش از اندازه در اتمام این پروژه می‌تواند آثار مخربی در ذهنیت دولت تاجیکستان و همچنین سایر کشورهای منطقه که ما در پی جلب نظر آنها هستیم داشته باشد. اما با توجه به سفر اخير آقاي احمدي‌نژاد به تاجيكستان مي‌توانيم شاهد ارتباطات گسترده‌تر و مستحكم‌تري ميان اين دو كشور باشيم. همچنين حضور رئيس جمهور كشورمان به همراه عده‌اي از مقامان عالي مي‌تواند نويد بخش حل مشكلات و معضلات موجود در اين پروژه‌ها باشد چنان كه پس از دیدار دو رئیس جمهور و هيات‌هاي رسمي ايران و تاجيكستان، مراسم امضاي اسناد و يادداشت تفاهم‌هاي همكاري بين جمهوري اسلامي ايران و تاجيكستان با حضور آنان برگزار شد.
در اين مراسم منوچهر متكي و باباجان باباخان‌وف، دادستان كل تاجيكستان موافقت‌نامه استرداد مجرمين، وزير نيروي ايران و گل شيرعلي، وزير انرژي و صنايع تاجيكستان يادداشت تفاهم تکمیل سد و نيروگاه سنگ توده 2، محمدرضا رئوف شيباني، معاون وزير امور خارجه ايران و عظيم ابراهيم، مدير كل امور زمين‌شناسي تاجيكستان تفاهم‌نامه‌ تاسيس مركز پژوهش‌هاي علمي زمين شناسي، شركت فراب جمهوري اسلامي ايران و وزارتخانه حمل و نقل تاجيكستان يادداشت تفاهم تكميل تونل استقلال، وزارتخانه‌هاي انرژي، صنايع، حمل‌ونقل و ارتباطات تاجيكستان و وزارت نيروي ايران يادداشت‌تفاهم اختصاص وام جديد براي اتمام عمليات و تجهيز تونل استقلال و گل شيرعلي، وزير انرژي و صنايع تاجيكستان و صنعت رحيم‌‌وف، رئيس شركت برق تاجيكستان به نمايندگي از اين كشور و بيك‌زاد اساجي، مدير عامل شركت «فاراب» ايران به نمايندگي از وزارت نيروي ایران تفاهم‌نامه انجام پژوهش‌هاي فني و ساخت سد «عين» را امضا كردند.

پروژه سنگ توده2، اهداف و ضرورت‌ها
در پی اراده سیاسی دو کشور ایران و تاجیکستان برای بسط و گسترش همکاری‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، ساخت تونل انزاب (استقلال) و سد و نیروگاه سنگ‌توده 2 به پیمانکاران ایرانی واگذار شده است. حضور پیمانکاران ایرانی در پروژه‌های انرژی کشور تاجیکستان طی سنوات اخیر شاید بتواند آینده‌ای مطمئن را برای تامین انرژی این کشور رقم زند.[6]اهمیت اجرای این پروژه برای تاجیکستان به نحوی است که‌ این کشور با تحقق آنها خواهد توانست علاوه بر تامین برق مورد نیاز خود، هرساله مقداری برق نیز به کشورهای دیگر صادر نماید. این نیروگاه برق آبی در سال پایانی پروژه یعنی 1390 می‌تواند دو واحد 110 مگاواتی را برای تولید برق پیش‌رو داشته باشد.
در رابطه با مزایای این طرح همچنين مي‌توان به مقرون به صرف بودن آن اشاره کرد که به ازای تولید هر کیلووات ساعت برق 3 سنت در قرارداد در نظر گرفته شده که با توجه به پتانسیل غنی این کشور و منطقه به لحاظ بارندگی و تامین آب مورد نیاز سد، قطعاً میزان تولید برق در اين نيروگاه بیشتر و به ازای آن پروژه اقتصادي‌تر خواهد بود. همچنین اگر دولت تاجیکستان توانایی خرید برق از این پروژه را نداشته باشد، شركت سنگاب طبق قرارداد می‌تواند برق تولیدی را به کشورهای همسایه بفروشد، این درحالی است که تضمين خرید برق نیز از دولت این کشور دریافت شده است. ضمن اینکه ‌این پروژه در مجلس تاجیکستان نیز به تصویب رسیده و قطعا ردیف بودجه‌ای در بودجه سالانه این کشور دارد.
اگرچه منابع اساسی آب آسیای مرکزی در تاجیکستان و قرقیزستان موجود است، اما به دلیل عدم استفاده از این پتانسیل خصوصا در ایجاد نیروگاه‌های برق آبی برای تامین برق مورد نیاز، این کشور با محدودیت‌های فراوانی به لحاظ تامین آب و برق مردم خود روبرو است.[7]پتانسیل تولید برق از رودخانه‌های پرآب بهاری و تابستانی از یک سو و نیاز این کشور به انرژی از سوی دیگر، زمینه بسیار مناسبی فراهم کرده تا در بستری مساعد، ایران و تاجیکستان به همکاری در تولید انرژی برق بپردازند و به نفعی مشترک بیندیشند. با اینکه وسعت تاجیکستان یک دهم وسعت ایران است اما بیش از سه برابر کشورمان پتانسیل احداث نیروگاه‌های برق آبی دارد به نحوی که ‌ایران ظرفيت احداث 30 هزار مگاوات نیروگاه برق آبی و کشور تاجیکستان پتانسیل احداث 100 هزارمگاوات نیروگاه از این دست را دارد.[8]
هم اکنون 76 هزار مگاوات از پتانسیل برق آبی کشور تاجیکستان شناسايي شده و کشورهای متعددی از جمله ‌ایران، چین و روسیه برای احداث این نیروگاه‌ها اعلام آمادگی كرده‌اند. هم اکنون تولید برق از منابع فسیلی در تاجیکستان 2 درصد و از منابع برق آبی 98 درصد است به نحوی که ‌این کشور در مجموع سالانه 17 میلیارد کیلووات ساعت برق تولید می‌کند که در فصل زمستان نیز مشکلاتی را به لحاظ تامین برق مردم خود دارد. در مقابل این کشور در فصل تابستان و بهار مازاد تولید برق دارد که اين مازاد را به کشورهای همسایه به ویژه ازبکستان صادر می‌کند و در مقابل در فصل پائیز و زمستان که از تولید نیروگاه‌های برق آبی این کشور به علت کاهش میزان آب کاسته می‌شود برق وارد می‌کند. در مجموع می‌توان گفت که واردات برق این کشور 4 میلیارد و 359 میلیون کیلووات ساعت و صادرات برق آن 3 میلیارد و 974 میلیون کیلووات ساعت است.[9]

پروژه سنگ توده2، گام دوم ایران در تاجیکستان
ابتدای مذاکرات ایران و تاجیکستان برای همکاری در امر احداث سد و نیروگاه سنگ‌توده 2 به سال 81 بر می‌گردد که با امضای یادداشت تفاهم درباره تاسیس شرکت پروژه سنگ‌توده 1 بین وزارت نیرو ایران و وزارت انرژی تاجیکستان حالت رسمی به خود گرفت. در این راستا وزارت نیرو مقدمات لازم برای تاسیس شرکتی بنام شرکت پروژه سنگ‌توده 2 را با سهام شرکت‌های ایرانی فراهم کرده و آن را به ثبت رساند. این پروژه به صورت اجرا، مالکیت، بهره برداری و انتقال (BOT) اجرا می‌شود و نهایتا قرارداد خرید برق این طرح در حضور روسای جمهوری دو کشور به امضا رسیده است.
طبق قرارداد زمان اجرای پروژه پنج سال است که باید تا سال 1390 به بهره برداری برسد. به دلیل مشکلات ناشی از کمبود برق در فصول سرد، تاجیکستان علاقمند به کاهش دوره اجرا از 5 سال به سه سال بود که اين درخواست عملا با توجه به ابعاد و شرایط خاص طرح، غیرقابل امكان بود.[10]در نهایت قرارداد اجراي پروژه احداث نيروگاه آبي برقي سنگ‌توده 2 به ارزش 220 ميليون دلار بين دو كشور در جريان سفر رئيس جمهور تاجيكستان به ايران (دي 1384) به امضا رسيد و طی آن توافق شد که 180 ميليون دلار آن را دولت ايران به صورت اعتبار 10 ساله در اختيار تاجيكستان قرار دهد و 40 ميليون دلار نيز از سوي تاجيكستان تامين شود.[11]
مراسم افتتاح اين پروژه در تاريخ 1/12/84 با حضور وزراء نيرو ايران و افغانستان، رئيس‌جمهور تاجيكستان، وزراء و ديگر مقامات كشوري و حدود 2000 نفر از اهالي منطقه برگزار شد كه بازتاب وسيعي در محافل خبري و مردمي داشت. اجراي اين پروژه از اهميت شاياني براي اين كشور برخوردار است و به همين دليل و بر اساس پيشنهاد طرف ايراني و همزمان با سفر وزير نيرو كشورمان برنامه سفر وزير انرژي افغانستان به تاجيكستان نيز برنامه ريزي شد و يك يادداشت تفاهم سه جانبه بمنظور انتقال برق از مسير افغانستان به ايران تنظيم و به امضاء وزراء نيرو سه كشور رسيد.
اين پروژه توسط شركت سنگاب و با نظارت و طراحي شركت مهاب قدس و به مدت 5 سال اجرا مي شود كه اعضاء اين شركت‌ها در حال اجراي برنامه‌ها و پيگير امور مربوطه هستند. همچنين لازم به ذكر است كه در حاشيه بازديد رسمي اخير رييس جمهوري اسلامي ايران از تاجيكستان هيئت مشترك دو كشور متشكل از وزراي نيرو و راه و ترابري ايران و وزراي انرژي و صنايع و حمل و نقل تاجيكستان از محل پروژه نيروگاه سنگ‌توده 2 بازديد كردند. مسئولان اقتصادي و انرژي ايران و تاجيكستان در بازديد از اين پروژه، رضايت خود را از سرعت و كيفيت اجراي اين طرح كه در 120 كيلومتري جنوب شرق دوشنبه در حال احداث است، اعلام كردند.
كليه مراحل ساخت اين پروژه طبق اصول و استانداردهاي جهاني احداث مي‌شود كه طي دو سال و نيم گذشته 62 درصد از آن تكميل شده و در سال 1390 مورد بهره‌برداري قرار خواهد گرفت و با راه اندازي آن بخش قابل توجهي از نيازمندي‌هاي تاجيكستان به برق رفع خواهد شد. محمود احمدي‌نژاد پيش از ترك تاجيكستان در ديدار امام علي رحمان، تعميق و تحكيم مناسبات در سطوح مختلف را مورد تاكيد قرار داد. روساي جمهور دو كشور همچنين بر اجرايي شدن هر چه سريع تر پروژه‌ها و توافقنامه‌ها به نفع دو كشور و دو ملت تاكيد كردند. امام علي رحمان، نيز در اين ديدار با رضايت بخش دانستن برنامه‌هاي دو كشور براي افزايش سطح همكاري‌ها، خواستار گسترش مناسبات و تعاملات تهران، دوشنبه و تسريع در اجرايي شدن برنامه‌ها گرديد.[12]

نتیجه‌گیری
برقراری تعامل ميان ايران با کشورهای آسیای مرکزی و در این مورد خاص با تاجیکستان، نیازمند سیاست‌وزري و برنامه‌ریزی طولانی مدت است. تهران بايد سعي كند تا در اين منطقه يك هدف و مطابق با آن استراتژي خاصي داشته باشد تا بتواند تصويري قابل اطمينان و مورد اعتماد براي كشورهاي اين آسياي مركزي از خود به جاي بگذارد. ايران در اين منطقه داراي امتيازات و كارت‌هاي بازي زيادي است كه مي‌تواند به راحتي با آنها در موقعيت‌هاي مختلف مورد استفاده قرار دهد. دولتمردان ما باید تلاش کنند تا با برقراری ارتباط با این کشورها از این فرصت طلایی نهایت استفاده را ببرند و به جای سرمایه‌گذاری در کشورهایی که آینده‌ای کاملاً مبهم و اقتصادی ضعیف دارند، به ‌آسياي مركزي که با كشورهاي حاضر در آن دارای اشتراکات تاریخی و فرهنگی هستیم، بپردازند. البته برای حضور در این منطقه نیاز به تدوين یک دیپلماسی و مشی سیاسی مشخص است تا بتوانیم حضوری مقتدر، دائم و مفید داشته باشیم. كشورهاي اين منطقه و به خصوص تاجيكستان، مي‌توانند سكوي پرتابي براي ايران باشند تا وارد بازارهاي جهاني شويم.
اما متاسفانه ما در اين زمينه راهبردهاي مناسبي تدوين نكرده و حتي پروژه‌ها و عمليات عمراني ما در تاجيكستان با موفقيت چشم‌گيري پيش نرفته و با تاخير هاي مكرر در تحويل، نتوانسته‌ايم چهره قابل قبولي از خود به جاي بگذاريم. در اينجا بايد خاطر نشان شد كه برنامه‌ريزي جهت انجام سفرهاي متعدد و البته كارگشا و ارتباطات مستحكم ميان دو كشور نظير سفر اخير آقاي احمدي نژاد به تاجيكستان و البته تركمنستان، مي‌تواند كمك شاياني جهت حل سريع‌تر موانع در برقراري يك ارتباط همه‌جانبه با اين كشورها باشد. اين را نيز بايد افزود كه تهران بايد همواره منافع ملي را در برقراري رابطه با اين كشورها در نظر گيرد و براي هرگونه انجام هرگونه اقدامي اين مهم را به ياد داشته باشد كه در سياست هيچ گاه دوست و دشمن دائمي وجود ندارد .

منابع
[1]. " رئيس جمهوري اسلامي ايران وارد تاجيکستان شد." سايت ايران شرقي، 14 دي 1388
http://www.iransharghi.com/index.php?newsid=3175
[2]. "تاجيكستان و همکاری‌های رو به رشد با ايران"، سايت ايران شرقي، 1 مهر 1388
http://www.iransharghi.com/index.php?newsid=2911
[3]. رضا زندي،"دو جای پای ایران در تاجیكستان"، سايت شهروند امروز، 2 آذر 1388
http://www.shahrvandemrouz.com/content/756/default.aspx
[4]. "ساخت سد "سنگ‌توده2" توسط پیمانکاران ایرانی"، خبرگزاري ايرنا، ۱۸ خرداد ۱۳۸۶
http://www.topiranian.com/topiranian/archives/2007/06/_2.html
[5]. "بازدید قائم مقام وزیر نیرو از پروژه‌های در دست اجرا در جمهوری تاجیکستان"، سايت وزارت نيرو، 3 آبان 1388
http://bes.moe.org.ir/DesktopModules/News/NewsView.aspx?TabID=0&Site=bes.moe.org&Lang=fa-IR&ItemID=5375&mid=21922&wVersion=Staging
[6]. " معاون وزیر نیروی ایران با وزیر دارایی تاجیکستان گفتگو کرد."، خبرگزاري ايرنا، 2 آبان 1388
http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=748897&IdZone=xfhhxjjcyzbo
[7]. " تاجيكستان از حمايت مسكو محروم شد "، روزنامه "نیزاویسیمایا گازیتا"، خبرگزاری «نوواستی» روسیه، 30 بهمن 1386
http://aksana.blogspot.com/2008/02/2200-1386-11-30.html
[8]. "برای تامین آب نگرانی نداریم "، گفتگوی اختصاصی مردم سالاری با مشاور اعظم وزیر نیرو، روزنامه مردم سالاري، 1 تير 1387
http://www.mardomsalari.com/template1/News.aspx?NID=30854
[9]. "ايران در تاجیکستان نیروگاه می سازد”، سايت خبري تحليلي عصر ايران، ۳۰ مرداد ۱۳۸۷
http://www.asriran.com/fa/pages/?cid=50315
[10]. "معاون وزير نيرو: تمام امکانات براي اتمام پرژه برق تاجيکستان بسيج شده است"، خبرگزاري ايرنا، 2 آبان 1388
http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=748909
[11]. "ايجاد موانع براي پروژه‌هاي ايراني "سنگ‌توده2" و "تونل استقلال" تاجيكستان"، خبرگزاري فارس نيوز، 3 آبان 1388
http://www.iranveb.ir/13523.html
[12]. " گزارشی از سفر رئیس جمهوری ایران به تاجیکستان"، سايت ايران شرقي، دي 1388
http://www.iransharghi.com/index.php?newsid=3216

فرار دو مظنون پرونده ترور المبحوح به امریکا

2010-03-01T13:33:47Z

دست کم دو تن از 26 مظنون به دست داشتن در ترور عضو ارشد حماس در دوبی، به امریکا گریخته اند.

به گزارش پرس تی وی به نقل از روزنامه وال استریت ژورنال، تحقیقات مشترک بازرسان بین المللی نشان می دهد که یکی از مظنونین پرونده ترور المبحوح یک روز پس از این عملیات تروریستی با گذرنامه ای ایرلندی وارد امریکا شده است.

بر اساس این گزارش، دیگر مظنون این پرونده نیز در ماه فوریه و با استفاده از گذرنامه ای انگلیسی به امریکا گریخته است.

پلیس دوبی همچنین از شناسایی دو کمپانی امریکایی ارائه دهنده کارت های اعتباری به مظنونین خبر داده است.

بر اساس گزارش وال استریت ژورنال، هیچ گونه مدرکی دال بر خروج دو مظنون یاد شده از خاک امریکا وجود ندارد هر چند بازرسان بین المللی در خصوص حضور کنونی این دو مظنون در امریکا ابراز تردید می کنند.

از سوی دیگر، بر اساس یافته های جدید پلیس دوبی، المبحوح عضو ارشد حماس بر اثر تزریق داروی شل کننده عضلانی و خفگی به قتل رسیده است.

بر اساس گزارش خبرگزاری فرانس پرس،خمیس مطر المزینه، معاون رییس پلیس دوبی در بیانیه ای اعلام کرد:" قاتلین المبحوح پیش از خفه کردن وی داروی شل کننده عضلانی به نام " سوکسینیل کولین " را در رگ های او تزریق کرده اند "

این بیانیه همچنین می افزاید:" قاتلین المبحوح از این روش برای طبیعی جلوه دادن مرگ وی استفاده برده اند "

داروی سوکسینیل کولاین به منظور شل شدن عضلات و فلج مصنوعی پیش از انجام درمان های فوریتی سکته قلبی، سوختگی شدید و غرق شدگی، مورد استعمال قرار می گیرد.

این دارو به از دست رفتن هشیاری یا بیهوشی نمی شود و این خود بدان معناست که المبحوح پیش از مرگ در هشیاری کامل به سر برده اما در هنگام خفگی فاقد قوه لازم برای مقابله و درگیری فیزیکی با قاتلین بوده است.

در همین حال، رییس پلیس دوبی، تعقیب قضایی بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم اسراییل را خواستار شده است.

وی ابراز اطمینان کرد، نام نخست وزیر رژیم اسراییل و "میر داگان" رییس سازمان جاسوسی موساد در فهرست بین المللی جنایتکارانی قرار خواهد گرفت که در پس این ماجرا حضور داشته اند.

گفتنی است، پلیس دوبی چندی پیش اعلام کرد، شواهد جدیدی ازجمله پرداخت پول از طریق کارت اعتباری و تماس های تلفنی افراد مظنون به ترور مسئول حماس به دست آورده که دخالت سازمان جاسوسی اسرائیل را در این ترور تائید می کند.

محمود عبدالرئوف المبحوح در زمان مرگ 50 سال داشت و یکی از بنیانگزاران شاخه نظامی حماس موسوم به "گردانهای غزالدین قسام" به شمار می رفت.]]> 012398753694.jpg

عراقی ها فریب وعده های توخالی را نخورند

2010-02-24T14:32:14Z

رئیس مجلس اعلای اسلامی عراق با تاکید بر جامع بودن برنامه ائتلاف ملی در انتخابات پارلمانی آتی از شهروندان عراقی خواست نامزدهای اصلح و قادر به انجام مسئولیت ملی را انتخاب کنند

به گزارش مهر به نقل از شبکه تلویزیونی الفرات، سید عمار الحکیم خاطر نشان کرد به عهده گرفتن مسئولیت در دستگاههای دولتی به معنای ارائه خدمات به شهروندان عراق است و مسئولیت یک امانت ملی است نه یک دستاورد شخصی.

وی در دیدار با مردم منطقه الفضیلیه بغداد تاکید کرد کسانی که می خواهند مسئولیت های دولتی را برعهده بگیرند، باید قادر به انجام وظایف خود باشند.

حکیم شهروندان عراق را به بررسی دقیق برنامه های نامزدها و تشخیص وعده های پوچ از برنامه هایی که امکان اجرای آن وجود دارد، دعوت کرد.

رئیس مجلس اعلای اسلامی عراق خاطر نشان کرد برنامه ائتلاف ملی عراق یک برنامه واقعی و جامع و دارای اهداف و زمان مشخص است و معیار واقعی برای انتخاب نمایندگان و وزیران هم باید شایستگی و توانایی باشد.

حکیم همچنین با "رز نوری شاوس" معاون نخست وزیر عراق دیدار کرد که طی آن دو طرف آخرین تحولات روند سیاسی و ائتلافها میان گروههای ملی را مورد بحث و تبادل نظر قرار دادند.

حکیم و شاوس همچنین بر اهمیت انتخابات هفتم مارس(شانزدهم اسفند) در تعیین مسیر روند دموکراتیک و حفظ دستاوردهای آن تاکید کردند.

]]> 467513_orig.jpg

قانون انتخابات 2010؛ نوع تقسیم و تعداد کرسیهای قومها و گروهها

2010-02-24T14:23:34Z

خبرگزاری مهر- قانون جدید انتخابات عراق با در تعداد کرسی قومیتها و گروهها دچار اصلاح و تعدیلهایی شده است

در جلسه روز 8 نوامبر 2009 مجلس عراق پس از کش وقوس های مختلف ابتدا قانون انتخابات عراق به این شکل تعدیل ودر چارچوب قانونی اینگونه صادر شد.

ماده یک : ماده 15 از قانون انتخابات (2005) لغو و این ماده جایگزین آن می شود

تعداد کرسی های مجلس نمایندگان عراق به نسبت هر کرسی برای یک صد هزار نفر طبق آخرین سرشماری که وزارت بازرگانی آنرا اعلام می کند، است .

همچنین تعداد کرسی های جبرانی نیز به نسبت 5 درصد کل کرسی ها است وبه ساختارهایی که در ذیل به آنها اشاره شده اختصاص می یابد به شرط آنکه در صورت مشارکت آنها در لیست های فراگیر ملی تاثیر در نسبت نمایندگی آنها در مجلس به وجود نیاورد.

1) ساختار مسیحی پنج کرسی که به تفکیک در استان های بغداد، نینوا، کرکوک، دهوک و اربیل اختصاص می یابد.

2) اولویت اول: ایزدیها یک کرسی در استان نینوا.

اولویت دوم : صابئی های مندائی یک کرسی در استان بغداد.

3) شبک ها یک کرسی در استان نینوا

ماده دوم : هر استان در چارچوب حوزه استحفاظی رسمی اش یک حوزه انتخابات محسوب می شود و تعداد کرسی های مشخص ومتناسب با جمعیتش به آن اختصاص داده می شود، جمعیت هر استان بر اساس کارت های ارزاق عمومی مشخص می شود.

ماده سوم : مواد 9 ، 10 ، 11 و 16 لغو بندهای زیر جایگزین آنها می شوند

1- نامزدی به صورت لیست های باز وآزاد انجام می گیرد، لیست ها نباید کمتر از 3 نامزد وبیشتر از دو برابر سهمیه هر حوزه باشد. هر رای دهند می تواند به یک لیست یا فرد یا افرادی از هر لیست رای دهد، نامزدی انفرادی نیز آزاد است.

2- بعد از شمارش آرای صحیح مجموع به دست آمده برای هر لیست انتخاباتی در هر حوزه انتخاباتی بر مقسوم علیه انتخاباتی بخش کرده تا تعداد اختصاص یافته به هر لیست مشخص شود.

3- کرسی های هر لیست به ترتیب بر اساس اکثریت هر یک از نامزدها تقسیم می شوند به نحوی که برنده بالاترین آرای در راس لیست قرار گرفته وبه ترتیب بقیه پشت سر او قرار می گیرند به شرط آنکه نسبت زنان از یک چهارم تعداد کرسی های هر لیست کمتر نباشد. در صورت مساوی شدن دو نامزد در یک لیست قرعه برنده را مشخص خواهد کرد.

4- کرسی های خالی به لیست های برنده که تعداد نامزدهای بیشتری را بدست آورده اند وبر اساس نسبت اکثریت به دست آمده آنها اعطا می شود.

ماده چهارم : رای گیری های خاص

یک : نظامیان وکادرهای وزارت دفاع وکشور عراق به همراه بقیه سازمان های امنیتی؛ جمع آوری آرای این افراد در چارچوب تدابیری خاصی که کمیساریای عالی مستقل انتخابات آنرا وضع می کند انجام می شود، این افراد در چارچوب لیست های رسمی که شامل نام، مشخصات ومحل خدمت آنها تهیه شده و60 روز قبل از انتخابات تحویل کمیساریا می گردد رای خواهند داد ، به نحوی که نام آنها از لیست رای دهندگان در حوزه انتخابیشان حذف خواهد شد.

اگر این لیست ها ارسال نشوند افراد مذکور در چارچوب رای گیری عمومی وبر اساس لیست رای دهندگان باید در انتخابات شرکت کنند.

دو: زندانیان وبازداشت شدگان در چارچوب تدابیری که کمیساریای عالی مستقل انتخابات آنرا وضع می کند در انتخابات شرکت خواهند کرد این افراد در چارچوب لیستی که وزارت دادگستری وکشور آنرا تهیه و30 روز پیش از روز انتخابات تحویل می دهد رای خواهند داد.

سوم : بیماران بستری در بیمارستان ها ومراکز درمانی نیز در چارچوب لیست هایی که این مراکز پیش از اغاز انتخابات ارائه می دهند در چارچوب قوانین وموازین اعمال شده توسط کمیساریای عالی مستقل انتخابات رای خود را به صندوق ها خواهند انداخت.

چهار: مهاجرین

الف: رای دهنده مهاجر به شهروند عراقی اطلاق می شود که مجبور شده است بعد از 9/4/2003 (روز سقوط بغداد) به هر دلیلی محل اقامت خود را ترک کرده وبه مکان دیگری در داخل عراق مهاجرت کند.

ب: نحوه رای دادن مهاجرین در چارچوب آماری است که کمیساریای عالی مستقل انتخابات از وزارتخانه های مهاجرت وبازرگانی دریافت می کند صورت می پذیرد، هر مهاجر در صورتی که کارت ارزاق عمومی خود را به استان محل سکونت جدیدش منتقل نکرده باشد می تواند برای حوزه انتخابی سابق اش در انتخابات شرکت کند.

پنج: کمیساریای عالی مستقل انتخابات اختیاراتی کافی برای تدوین دستورالعمل های ویژه مربوط به رای گیری در خارج از کشور را دارد.

ماده پنجم

یک : مواد مندرج در فصل ششم وهفتم انتخابات سال 2008 در قانون انتخابات 2010 نیز اعمال می گردد.

دو: هر نامزدی می تواند از مرکز کمیساریا در استان خود درخواست کند تعداد آرای کسب شده اش را به دست آورد.

سوم : هر عضو پارلمان می تواند اطلاعات مربوط به روند انتخابات و نمونه شمارش آرا در حوزه های مختلف انتخاباتی را بدست آورد.

]]> 517185_orig.jpg

کشته شدن 6 نفر در حمله هواپیمای بدون سرنشین آمریکا

2010-02-24T14:20:27Z

در پی حمله هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی به شمال غرب پاکستان دست کم 6 نفر کشته شدند.
به گزارش مهر, در این حمله 3 موشک از این نوع هواپیما به منطقه قبیله نشین وزیرستان شمالی شلیک شد.
خبرگزاری فرانسه گزارش داد، مقامات پاکستانی از امکان افزایش آمار تلفات خبر داده اند.

این خبر در حالی منتشر شده است که سازمان ملل متحد اخیرا به ایالات متحده آمریکا در خصوص حملات موشکی هواپیماهای بدون سرنشین این کشور در پاکستان و افغانستان هشدار داده است و اعلام کرده است که این اقدام آمریکا ناقض قوانین و مقررات مربوط به حقوق بشر است.

از سال 2006 که سازمان جاسوسی آمریکا "سیا" حملات هواپیماهای بدون سرنشین خود را به نواحی قبیله نشین پاکستان آغاز کرده است، صدها نفر که اکثر آنها غیرنظامی بوده اند کشته شده اند.

]]> persianpix.jpg

تأثير استقرار سامانه پدافند ضد موشكي آمريكا بر روابط ايران و روسيه

2010-02-24T13:36:35Z

پژوهشگر: محمد حقوقی, کارشناس روابط بین الملل

یکی از موارد اختلاف و رقابت آمریکا و روسیه خصوصاً در مقطع زمانی دولت نهم برپايی سامانه پدافند ضد موشکی در جمهوری چک و لهستان می باشد.ایالات متحده دو سامانه موشکی را بی توجه به نگرانی های امنیتی روسیه در جمهور چک و لهستان دایر کرد که این اقدام به شدت مورد انتقاد روسیه قرار گرفت و باعث تنش در روابط روسیه و غرب شد و این اقدام از آن جهت که آمریکا علت آن را مقابله با خطر موشکی ایران و کره شمالی عنوان نمود حائز اهمیت بوده و این اقدام آمریکا نیز به عنوان یک تهدید مشترک برای دو کشور ایران و روسیه قلمداد می شود .

دولتمردان آمریکایی هدف اصلی از برپایی سامانه پدافند موشکی در اروپای شرقی را رویارویی با حملات موشکی احتمالی دولت های دشمن به ویژه ایران عنوان می کنند. به گفته دست اندرکاران آمریکایی, ایران تا سال 2015 به تکنولوژی موشک های دوربرد دست خواهد یافت که می تواند کشورهای اروپاییو قاره آمریکا را آماج حملات خود قرار دهد. مقامات ایرانی نیز بارها اعلام کرده اند که گسترش سامانه موشکی ایران اقدامی پدافندی است و توان موشکی ایران بسیار کمتر از آن است که آمریکایی ها می پندارند.(1)

هواداران سامانه پدافند موشکی بر آنند که یک ایران یا کره شمالی مسلح به موشکهای بالستیک باکلاهک هسته ای می تواند تهدیدی اساسی برای آمریکا و هم پیمانانش باشد و این سپرآنها را از خطر آفرینی برای جهان غرب باز می داد .اين در حالي است كه ايران هيچ گاه تهديدي براي امنيت و ثبات در منطقه نبوده است و تمامي فعاليت هاي هسته اي ايران صلح آميز و در چارچوب مقررات آژانس بوده و عامل بر هم زننده ثبات وامنيت را حضور و نفوذ آمريكا در منطقه مي داند.

روس ها دلیل اعلام شده ازسوی آمریکا برای بر پایی این سامانه یعنی رویارویی با خطر موشکی ایران و کره شمالی را واقعی ارزیابی نکرده و بر این باورند که سامانه پدافند ضد موشکی ، تازه ترین حرکت در تجاوز نظامی گام به گام و نرم به مرزهای روسیه از سوی ایالات متحده و هم پیمانانش است که می تواند در برابر موشکهای بالستیک روسیه بکار گرفته شود . ولی دست اندر کاران آمریکایی این سخن را نمی پذیرند و می گویند روسيه نباید کمترین نگرانی از جهت سامانه پدافند ضد موشکی داشته باشد و این سامانه پدافندی تنها برای جلوگیری از موشک های بالستیک دولتهای باصطلاح (سرکش) بکار خواهد رفت . (2)

رئیس جمهور روسیه آمریکا را متهم کرد با طرح خود برای استقرار سپر دفاع موشکی در اروپای شرقی روابط با کشورش را به خطر مي اندازد . تام کیسي ، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در واکنش به صحبت های پوتین مبنی بر اینکه کشورش به هر نوع به افزایش توان تسلیحاتی آمریکا پاسخ می دهد ، ادعا کرد برنامه سپر موشکی در تضاد با مسابقه تسلیحاتی جنگ سرد است . کیسی در این باره گفت : بطور حتم این برنامه نقطه مقابل انواع سلاح هايی است که در گذشته شاهد بوده ایم . وی ادعا کرد این سامانه جدید و محدود است و ماهیت آن واقعاً هیچ خطری برای منافع راهبردی روسیه تحمیل نمی کند . (3)

با این حال کاملا روشن است که هدف آمریکا ، از یک سو انباشت حداکثر قدرت و ارتقای جایگاه خود در منطقه و از سوی دیگر جداسازی روسیه از حوزه سنتی و جلوگیری از ظهور یک رقيب جهانی جدید است . (4)

روسیه پیگیری طرح سامانه پدافند ضد موشکی را به معنای تضعیف نظام بازدارندگی در جهان می داند كه به ناامن شدن محیط بین المللی خواهد انجامید . دست اندرکاران روسی تصمیم آمریکا در زمینه برپا کردن سپر پدافند موشکی را اقدامی یکجانبه بی توجه به منافع دیگر کشورها و رفتاری فراتر از رژیم های بين المللي از سوی آمریکا می دانند . دولتمردان روسیه برپایی سامانه پدافند موشکی در اروپای شرقي را مرز بندی میان اروپا و روسيه از سوی آمریکا می دانند. از دید روس ها ، سامانه پدافند موشکی و پذیرش احتمالي آن از سوی دیگر کشورها ، مشروعیت بخشی به رفتارهای یکسويه آمريکا در سیاست جهان است . سخنان پوتین در کنفرانس مونیخ در خور توجه است : « تنها تصمیماتی که در چار چوب سازمان ملل متحد گرفته شود قانونی است ». پوتین با خرده گیری آشکار از یکجانبه گرایی آمریکا گفت: «نباید سازمان ملل متحد را با ناتو و یا اتحادیه اروپا تعویض کرد». (5)

پوتین در کنفرانس امنیتی مونیخ دولت بوش را متهم کرد که سیاست (تنها یک فرمانروا در جهان) را در پیش گرفته است . پوتین همچنین در واکنش به طرح سامانه پدافند ضد موشکی آمریکا در 14 ژوئیه 2007 با صدور فرمانی ، عضویت روسیه در پیمان کاهش نیروهای متعارف در اروپا را به حال تعلیق در آورد . (6)

نتيجه بحث اينكه هر چند که آمریکايي ها هدف از استقرار این سامانه را مقابله با تهدیدات ایران اعلام کرده اند ولی استقرار این سامانه در لهستان نشان می دهد که آمریکا علاوه بر ایران در پی دست یابی به اهداف دیگری است . ایران تا به حال هیچ تهدیدی برای اروپا نداشته و نخواهد داشت ، پس هدف آمریکا علاوه بر ايران، مقابله با سیاست های روسیه و منزوی کردن این کشور در منطقه و معرفی خود به عنوان هژمون منطقه است. به هر حال استقرار این سامانه باعث بر هم خوردن نظم و امنیت درمنطقه شده که هر دو کشور ایران و روسیه از آن متضرر خواهند شد . اگر چه تصمیم اوباما برای کنار گذاشتن این طرح با انتقاد از سوی برخی کشورهای اروپایی و برخی محافظه کاران آمریکایی همراه بود اما مسکو از این اقدام واشنگتن استقبال کرد و این اقدام دولت اوباما می تواند در بهبود روابط کرملین کاخ سفید تأثير زیادی بگذارد و حتی ممکن است منجر به همکاری نزدیک آمریکا و روسیه در مورد برنامه هسته ای ایران شود . دولت ایران نيز ، بایستی از این تنش موجود در روابط آمریکا و روسیه حداکثر بهره برداری را کند و با افزایش همکاری و روابط خود با روسیه ، مناقشات منطقه ای را که بر امنیت هر دو کشور تاثیر گذار خواهد بود کاهش داده و مانع از افزایش نفوذ و اقدامات یکجانبه آمریکا در منطقه بشوند .

پي نوشت ها :

1- سيد رضا مير طاهر ، «استقرار سپر دفاع موشكي ايالات متحده در اروپا و تأثير آن بر امنيت ج.ا. ايران »، اطلاعات راهبردي ، سال 5 ، تيرماه 1386 ، صص 24-23 .

2 - فرشاد رومي ، « هدفهاي آمريكا از برپايي سامانه پدافند ضد موشكي در خاور اروپا »، اطلاعات سياسي – اقتصادي ، سال 23 ، ش 2و1 ، مهر و آبان 1387 ، ص 122 .

3- www.hamshahrionline.ir ، 15/4/1388 .

4 - بهمن شعيب ، « روسيه بازيگري ميان ايران و آمريكا » ، كتابخانه ديجيتالي ديد ، 11/4/1388 .

5 - مصطفي ملكي ، « سپر دفاع موشكي و شكاف در رژيم امنيتي »، همشهري ديپلماتيك ، سال دوم ، شماره 20 ، آذر 1386 ،

6- عنایات الله یزدانی, مجتبی تویسرکانی, "جنگ سرد دوم در هارتلند تازه؛ژئو استراتژِی قدرت ها در پهنه ژئوپولتیک خزر - خلیج فارس", اطلاعات سیاسی - اقصادی, سال 23, ش 4 و 3, 1387,ص 28.

دكترين نظامي روسيه و رئاليسم روسي

2010-02-11T10:03:50Z

شعيب بهمن، ایراس

مقدمه
با فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، اوضاع ژئوپلتيكي و امنيتي پيرامون مسكو نيز به شدت دستخوش دگرگوني شد. در اين بين كشور روسيه سعي كرد در قامت يک بازيگر مستقل بين‌المللي و به عنوان قدرت منطقه‌اي، نقش مهمي در تحولات جهاني به ويژه در مناطق اروپاي شرقي، آسياي مرکزي و قفقاز ايفا نمايد. در اين راستا روسيه از سال 1991 تلاش نمود با تعريف دكترين نظامي، محيط پيرامون خود را از هر گونه خطري مصون نگه دارد. بر اين اساس با توجه به تهديدات نظامي موجود عليه امنيت ملي روسيه، اين كشور تا كنون، سه دكترين نظامي در سال هاي 1993، 2000 و 2010، طرح و تبين نموده است. با توجه به اهميتي كه هر يك از اين اسناد در سياست خارجي و امنيتي روسيه دارند، لذا نگاهي به آنها مي توان حائز اهميت باشد. از سوي ديگر به نظر مي رسد دكترين هاي نظامي روسيه بيش از هر چيز ريشه در اصول رئاليستي دارد كه بر سياست خارجي روسيه حاكم است. از اين رو در ادامه ضمن نگاهي به سه دكترين نظامي روسيه، به بررسي ارتباط رئاليسم روسي و دكترين هاي نظامي اين كشور نيز خواهيم پرداخت.

نخستين دكترين نظامي روسيه
در نخستين دكترين نظامي روسيه كه در 2 نوامبر سال 1993 تصويب شد، با توجه به رويه‌ي غرب‌گرايي كه بر سياست خارجي روسيه حاكم بود و همچنين تهديدهاي امنيتي روسيه كه عموما از بحران‌هاي داخلي، منازعات قومي و واگرايي هاي محلي در داخل كشور نشئت مي گرفت، امکان بروز هر نوع مناقشه نظامي خارجي منتفي دانسته شده بود. اين دكترين با تاكيد بر اين نكته كه روسيه در صحنه جهاني هيچ دشمني ندارد، هدف اصلي را حمايت از منافع ملي و جلوگيري از جنگ دانسته بود. همچنين در اين دكترين موارد زير به عنوان تهديدات امنيت ملي روسيه به حساب آمده بودند؛
ـ استقرار نيروهاي نظامي در مرزهاي روسيه كه مي‌تواند همبستگي حاكم بر نيروهاي روسي را مختل كند؛
ـ ورود نيروهاي خارجي به اراضي كشورهاي همسايه؛
ـ آموزش نيروهاي مسلح در كشورهاي ديگر براي ورود به خاك روسيه و متحدان آن؛
ـ حمله به تأسيسات مرزي فدراسيون روسيه و متحدين آن براي ايجاد منازعات و درگيري‌هاي مرزي؛
ـ اقدام براي مداخله در عملكرد دستگاه‌هاي روسي كه به پشتيباني نيروهاي هسته‌اي استراتژيك و فرماندهي و كنترل نظامي و نيز بخش‌هاي قضايي مشغول هستند.(1)

دومين دكترين نظامي روسيه
گسترش ناتو به شرق و لغو پيمان ضد موشك بالستيك (ABM) توسط آمريكا دو مقوله‌ي مهمي بودند كه روسيه را ناگزير كرد به جاي آنكه توسعه امنيت ملي روسيه را از طريق مشاركت در امنيت بين‌المللي دنبال كند، به صورت فردي در پي تامين منافع و امنيت ملي خود برآيد. از اين رو دومين دكترين نظامي جديد روسيه در 21 آوريل 2000 منتشر شد. در اين دکترين كه صرفاً جنبه تدافعي داشت، روسيه پذيرفته بود كه با تهديدات جدي مواجه شده و بايد در مقابل اين تهديدات ايستادگي كند. بر اين اساس اتكاء به ايده همكاري با غرب ديگر نمي‌توانست مشكل امنيت ملي روسيه را حل نمايد.
در اين سند، تهديدات امنيت ملي روسيه در سه شكل تهديدات اصلي امنيت نظامي، تهديدات خارجي اساسي و تهديدات اساسي داخلي به تفصيل شمارش شده‌اند. بر اين اساس عليرغم آنكه روسيه با تهديد صريحي در امنيت ملي خود مواجه نمي باشد، اما مجموعه‌اي از تهديدات خارجي و داخلي وجود دارند كه امنيت ملي روسيه را به مخاطره مي اندازند. از جمله‌ي اين تهديدات مي توان به ادعاهاي ارضي عليه فدراسيون روسيه، ادعاهايي درباره مسائل داخلي روسيه، ناديده گرفتن (يا نقض) منافع روسيه در حل مسائل امنيتي بين‌المللي، مخالفت با تقويت روسيه به عنوان يكي از مراكز با نفوذ جهان چندقطبي، منازعات مسلحانه و درگيري‌هاي موجود در نزديكي مرزهاي روسيه و متحدان آن، ايجاد گروه‌ها و تشكيلات جديد در نيروهاي نظامي براي برهم زدن توازن موجود بين نيروهاي نظامي روسيه و متحدان آن در مقابل نيروهاي نظامي خارجي، ايجاد بلوك‌ها و اتحاديه‌هاي نظامي عليه امنيت نظامي روسيه و متحدان آن، لشكركشي نيروهاي خارجي (بدون مجوز شوراي امنيت سازمان ملل) به خاك كشورهاي مجاور و دوست روسيه، تجهيزات پشتيباني و آموزش گروه‌ها و واحدهاي مسلح به وسيله برخي از كشورها براي استقرار آنها در خاك روسيه يا متحدان آن جهت انجام عمليات نظامي، حمله مسلحانه به تأسيسات نظامي روسيه مستقر در خاك دولت‌هاي خارجي و نيز به تأسيسات مستقر در مرزهاي روسيه و متحدان آن، هدف‌گيري و تضعيف فعاليت سيستم‌هاي كنترل و فرماندگي نظامي روسيه، عمليات خصمانه (اطلاعاتي، فني حرفه‌اي، رواني و غيره) عليه روسيه و متحدان آن، تبعيض عليه حقوق، آزادي‌ها و منافع قانوني شهروندان روسيه در خارج از كشور و سركوب آنها و همچنين تروريسم اشاره نمود.(2)
در روز 2 اكتبر ۲۰۰۳، وزارت دفاع روسيه طرحي را براي توسعه نيروهاي نظامي آن كشور منتشر كرد. اين سند ۷۳ صفحه اي كه توسط سرگئي ايوانف، وزير دفاع روسيه ارائه شده بود، به رغم آنكه تفاوت شديدي با دكترين نظامي سال ۲۰۰۰ روسيه نداشت، اما از بسياري جهات آن را به روز كرده بود. بر اين اساس در حالي كه دكترين نظامي روسيه در سال 2000، نتيجه توجه روسيه به گسترش ناتو بود، طرح جديد نشان دهنده‌ي تمركز روسيه بر تروريسم و ساير تهديدات «امنيتي نرم» بود و آرزوي اين كشور بر كنترل عصر پس از شوروي را از نو احياء مي‌كرد. اين طرح همچنين بر التزام روسيه به تبديل ارتش خود به يك نيروي حرفه اي كه بتواند در جنگ هاي نامتقارن بجنگد، تاكيد مي‌نمود. در طرح توسعه نيروهاي نظامي روسيه، تاكيد جديدي بر كاربرد نيروي نظامي به منظور دفاع از منافع اقتصادي روسيه در خارج و نيز حمايت از اقليت هاي روسي زبان در كشورهاي عضو جامعه كشورهاي مستقل همسود، صورت گرفته بود.(3)

سومين دكترين نظامي روسيه
در 13 مه سال 2009، دميتري مدوديف رئيس جمهور فدراسيون روسيه، حكم مربوط به «استراتژي امنيت ملي روسيه تا سال 2020» را با هدف هماهنگ نمودن تلاش‌هاي ارگان‌هاي فدرال قوه مجريه، ارگان‌هاي حكومتي زير مجموعه‌هاي فدراسيون روسيه، سازمان‌ها و شهروندان فدراسيون روسيه در تأمين امنيت ملي تأييد نمود(4) و به دنبال آن، استراتژي امنيت ملي موضوع دكترين جديد نظامي روسيه مطرح گرديد. بر اين اساس در تاريخ 5 فوريه 2010، دميتري مدويديف رئيس جمهوري روسيه، دكترين جديد نظامي اين كشور و قوانين مربوط به تلاش‌هاي دولت روسيه در زمينه حفظ بازدارندگي هسته‌اي تا سال 2020 را مورد تاييد قرار داد.(5)
دکترين جديد نظامي روسيه با توجه به تهديدات نظامي جديد در جهان، احتمال بروز مناقشات نظامي با تکيه بر قدرت هسته‌اي روسيه و امکان استفاده از آن براي مقابله با متجاوزان تکميل شده است. «نيکلا پاتروشيف» دبير شوراي امنيت روسيه با اشاره به اينکه دکترين جديد نظامي روسيه تهديدي براي ساير کشورها محسوب نمي شود، در عين حال يادآور شده كه روسيه خواستار جهان بدون سلاح هسته‌اي است، ولي براي اين منظور لازم است نه تنها روسيه و امريکا از سلاح هاي هسته‌اي چشم پوشي کنند، بلکه ساير کشورهاي عضو «باشگاه هسته‌اي» هم از اين الگو پيروي کنند. وي در توضيح علت تغيير مداوم در دکترين نظامي روسيه چنين اظهار داشته كه «در جهان تهديدات نظامي تازه‌اي پيدا شده که روسيه در برابر آنها به طور کامل بيمه نشده است، بنابراين نياز به تجديد نظر در اين سند، امري ضروري بود.»(6)
در دكترين جديد نظامي روسيه، امكان استفاده از سلاح هسته اي براي دفاع از تجاوز نظامي به روسيه و يا يكي از متحدانش و نيز در صورت تلاش براي ضربه زدن به تماميت ارضي اين كشور پيش بيني شده است. بر اين اساس در دكترين نظامي جديد روسيه، ضمن تاكيد بر حق روسيه در استفاده از تسليحات هسته‌اي در زماني كه مورد تهديد قرار گرفته است، گسترش سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) نيز تهديدي براي امنيت ملي روسيه تلقي شده است. در اين دكترين، گسترش سازمان نظامي ناتو به اروپاي شرقي و همچنين طرح‌هاي آمريكا براي ايجاد سپر موشكي در اروپا به مثابه خطري براي امنيت ملي روسيه تلقي شده اند.(7)
علاوه بر اين در سند جديد دکترين نظامي روسيه، تهديدات نظامي جديد جهاني همچون مبارزه بر سر سوخت، انرژي و ساير منابع طبيعي با استفاده از نيروهاي مسلح، گسترش ناتو، گسترش سلاح کشتار جمعي، از جمله سلاح‌هاي هسته‌اي و تروريسم بين‌المللي مورد توجه قرار گرفته اند. در دکترين جديد نظامي بر اين مساله تاکيد شده است که مهم ترين وظيفه روسيه جلوگيري و قدرت بازدارندگي در مقابل بروز هر نوع مناقشه نظامي است. همچنين در اين سند آمده است كه روسيه استفاده از نيروهاي نظامي به منظور پاسخگويي به اقدامات تجاوزکارانه در قبال خود يا متحدان خويش و همچنين با هدف حفظ يا احياي صلح بر اساس تصميمات شوراي امنيت سازمان ملل متحد و ساير ساختارهاي امنيت بين المللي را قانوني مي داند.(8)
بر اساس دکترين جديد نظامي، روسيه به عنوان يک قدرت هسته‌اي در جهان اين امکان را دارد که براي مقابله با دشمنان بالقوه خويش و ممانعت از اقدامات متجاوزانه آنها، از قدرت بازدارندگي هسته‌اي خويش استفاده کند. در واقع در اين سند، امکان استفاده از سلاح هاي هسته‌اي با توجه به اوضاع و مقاصد دشمنان احتمالي مورد توجه قرار گرفته و در شرايطي که امنيت ملي روسيه در معرض خطر قرار داشته باشد، وارد کردن حملات هسته‌اي به طرف متجاوز، از جمله حملات پيشگيرانه غيرممکن دانسته نشده است.

رئاليسم روسي و دكترين هاي نظامي
پس از روي كار آمدن ولادمير پوتين در روسيه به عنوان رئيس جمهور، سياست خارجي كرملين دستخوش تغير و تحول اساسي شد. مهمترين وجه اين سياست خارجي را عملگرايي و واقع‌گرايي تشكيل مي داد. به نحوي كه طي سال هاي گذشته، همواره رئاليسم حاكم بر كرملين، عامل عمده‌ي تحولات سياست خارجي روسيه بوده است و اين امر را به خوبي مي توان در دكترين جديد نظامي اين كشور نيز مشاهده نمود. در خصوص محورهاي مهم رئاليسم روسي بايد به اهداف، اولويت‌ها و برنامه‌هاي موجود در سياست خارجي روسيه رجوع شود. از جمله كليدي‌ترين موضوعات در سياست خارجي روسيه كه از دوران رياست جمهوري پوتين تا كنون با قوت و توجه زيادي دنبال شده است، مي‌توان به مباحث زير اشاره كرد:
1. حفظ نفوذ اقتصادي و ديپلماتيك در «خارج نزديك»؛
2. حفظ بقايا و نشانه‌هاي باقي مانده‌ي دوران ابرقدرتي؛ با اهميت دادن به تداوم برتري هسته‌اي و ايفاي نقش به عنوان يكي از پنج قدرت عضو شوراي امنيت؛
3. علاقه‌مندي جهت تقويت روابط با كشورهاي كليدي اروپا و بهره‌برداي از شكاف‌هاي موجود در روابط اروپا و آمريكا؛
4. توسعه‌ي روابط تجاري و ديپلماتيك با چين كه شديدا يادآور سياست‌هاي آمريكا در قبال چين در دوران جنگ سرد است؛
5. تغير شكل دادن محيط فعلي بين‌المللي، در راستاي تضعيف نفوذ ژئوپلتيكي آمريكا و تبديل آن به سيستم جهاني با چند قطب.(9)
علاوه بر اين به نظر مي‌رسد سياست خارجي روسيه تحت رهبري ديميتري مدوديف نيز مبتني بر اصولي نظير «پساايدئولوژيك‌گرايي»، «تجاري كردن و امنيتي كردن روابط بين‌المللي و منطقه‌اي» در چارچوب «نمايش قدرت» باشد. اين سياست معلول چند عامل مهم است. نخست آنكه مقامات كرملين به دركي درست و جدي از رقابت سياسي و اقتصادي ميان آمريكا، اتحاديه اروپا، چين و روسيه رسيده اند. آنها به خوبي مي دانند كه مخالفت با كوشش‌هاي روسيه به منظور افزايش نفوذ در حوزه‌هاي پساكمونيستي از طريق دولت‌هاي كشورهاي مجاور و بازيگران و نهادهاي خارجي طي سال هاي اخير گسترش يافته است. بر اين اساس كاهش نقش روسيه به عنوان شريك مسلط بر سرمايه گذاري و تجارت خارجي همسايگان خود تا حد زيادي از همين تلاش قدرت هاي ديگر ناشي مي شود. در نتيجه روس ها دريافته اند كه براي همگرايي با همسايگان خود بايد به ارائه‌ي يك طرح نوين و جامع بپردازند. در غير اين صورت روسيه توان رقابت با ايده‌ي همگرايي اروپايي را از دست خواهد داد.
با توجه به اين نكات، رئاليسم روسي نمي‌تواند در قبال برخي از مسائل نظاره‌گر باشد و يا با آنها به نوعي كنار بيايد. يكي از اين مسائل، گسترش ناتو به شرق است. طي سال هاي گذشته، روس ها همواره نگراني خود را از گسترش ناتو به شرق و به خصوص عضويت اوكراين و گرجستان در اين اتحاديه‌ي نظامي ـ امنيتي ابراز داشته اند. از اين رو مي توان گسترش ناتو به شرق را يكي از مهمترين چالش هاي سياست خارجي روسيه به حساب آورد. مسئله‌ي ديگري كه به خصوص طي چند سال اخير ذهن روس ها را به خود مشغول كرده بود، استقرار سامانه دفاع موشكي در اروپاي شرقي است. به خصوص كه دولت آمريكا هم‌اينك از طرح جديدي مبني بر استقرار سامانه‌ي دفاع موشكي جديدي در روماني نيز خبر داده است.
يكي ديگر از مسائلي كه روس ها در سياست خارجي خود نمي توانند با آن سازش كنند، مسئله‌ي نفوذ اروپاي غربي در اروپاي شرقي است. به خصوص كه روس ها همچنان اروپاي شرقي را حوزه سنتي نفوذ خود به شمار مي‌آورند. در اين راستا روس ها همواره به گسترش اتحاديه اروپا به سمت شرق با نگراني و ترديد نگريسته اند. موضوع ديگري كه همواره روس ها را در برابر غرب قرار داده است، مسئله‌ي وضعيت حقوق بشر و دموكراسي در روسيه است كه در اكثر مواقع مورد انتقادهاي جدي واقع شده است. بر اين اساس روس ها انتقاد از وضعيت حقوق بشر و دموكراسي در روسيه را به مثابه دخالت در امور داخلي خود مي نگرند و سابقه نشان داده كه هيچ انتقادي را تحمل نمي كنند.‌

نتيجه‌گيري
در مجموع بررسي اصول حاكم بر سياست خارجي روسيه كه عموما از واقعيت هاي موجود در نظام بين‌الملل و محيط پيرامون روسيه ناشي مي شوند، در مي يابيم كه رابطه‌ي محكم و معناداري ميان اصول رئاليسم روسي و دكترين هاي نظامي اين كشور وجود دارد. بر اين اساس روسيه تلاش مي‌كند ضمن گسترش روابط با اتحاديه اروپا و ايالات متحده آمريکا و همچنين ايفاي نقش موثرتر در معادلات جهاني، از نظر استراتژيکي نيز مستقل عمل نمايد. به همين سبب نيز طي سال‌هاي گذشته، سياست خارجي روسيه نمايانگر استفاده از ابزار گوناگون جهت دستيابي به اهداف و مقاصد مسكو بوده است. در واقع سياست خارجي روسيه بر اساس عملگرايي، كار آمدي اقتصادي و اولويت اهداف ملي پايه گذاري شده است و رهبران کرملين بارها به ضرورت استفاده از منابع و روش‌هاي گوناگون قدرت جهت دستيابي به مقاصد خود اشاره نموده‌اند. در اين راستا سومين دكترين نظامي روسيه نيز به منظور مقابله با تهديدهاي موجود در پيرامون امنيت و منافع ملي روسيه، طرح و تبين شده است.

پي‌نوشت‌ها
1. جيوتسنابكشي، تداوم و تغيير در امنيت ملي و دكترين نظامي روسيه، ترجمه: علي بختياري پور، نگاه(ويژه‌نامه روسيه)، سال دوم، شماره 20، اسفند 1380، ص 28
2. دكترين نظامي جديد روسيه، نگاه (ويژه‌نامه روسيه)، سال دوم، شماره 20، اسفند 1380، صص 50- 37
3. نگرش دكترين نظامي جديد روسيه به قفقاز و آسياي ميانه، ترجمه: علي صباغيان، همشهري ديپلماتيك، نيمه اول دي ۱۳۸۲، شماره۴
4. خبرگزاري ريانوستي، 13 مي 2009
5. Medvedev approves Russian military doctrine, Itar-Tass, 5 February 2010
6. تهديد روسيه به حمله پيشدستانه اتمي عليه متجاوزان، روزنامه اعتماد، شماره 2110، 2 آذر 1388
7. پس از موافقت با دكترين نظامي جديد روسيه، مدوديف گسترش ناتو را يك تهديد امنيتي بزرگ دانست، خبرگزاري فارس، 18 بهمن 1388
8. پيشين، تهديد روسيه به حمله پيشدستانه اتمي عليه متجاوزان
9. Paula J. Dobriansky, Russian Foreign Policy: Promise or Peril?, Council on Foreign Relations, Center for strategic and International Sttudies, Washington DC. , 2000, p. 2

آسیای مرکزی و بحران اقتصاد جهانی

2010-02-07T13:56:53Z

فاطمه عطري، موسسه ایراس

مقدمه
بحران اقتصاد جهاني اقتصاد كشورهاي مختلف را در سطوح متفاوت به صورت منفي زير تأثير قرار داده و در اين ميان كشورهاي حاضر در آسیای مرکزی نیز از این قاعده مستثنی نبوده‌اند. نکته قابل توجه در این زمینه ‌این است که گر چه اين کشورها روابط و تعاملات اقتصادی و تجاری گسترده‌اي در ابعاد بین‌المللی ندارند، اما آثار منفی اين بحران به صورت مستقيم و غيرمستقيم حوزه‌هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي، امنيتي و حتي سياسي آنها را با چالش مواجه كرده كه در اين بين، كاهش درآمد كشورهاي حائز منابع انرژي از جمله قزاقستان و بازگشت موج مهاجران بيكار شده به برخي ديگر از اين كشورها از جمله تاجيكستان حائز تأمل است. در مقاله حاضر به چگونگي و ابعاد مختلف اين آسيب‌ها پرداخته مي‌شود.

جهانی شدن و آسیای مرکزی
کشورهای آسیای مرکزی اگرچه در زمره اقتصادهای باز قرار دارند، اما هماهنگ و يكپارچه با اقتصاد جهانی نیستند. قزاقستان به عنوان ثروتمندترین و توسعه‌یافته‌ترین اقتصاد در منطقه پیچیده ترین روابط را با روند جهانی شدن دارد. اما در همین حال، نگرانی نسبت به از دست دادن استقلال و آزادی عمل، سدی در برابر تمایل این کشور ایجاد کرده است. (نمود این ادعا در پیشرفت کند مذاکرات ورود قزاقستان به سازمان تجارت جهانی بازتاب یافته است). مهم ترین مجراهای جهانی شدن و به دنبال آن اشاعه بحران اقتصادی جهانی، عبارت است از: بخش مالی، تجاری و مهاجرت. گزینه آخر به‌این دلیل اهمیت دارد که صدها هزار کارگر از تاجيكستان و به میزان کمتری از جمهوری قرقیزستان و ازبکستان در خارج از کشورهاي شان در حال کار کردن هستند و آینده آنها مستقیما تحت تاثیر شرایط اقتصادی در روسیه و سایر کشورهای منطقه خواهد بود.

بحران اقتصادی و شاخص های اقتصادی منطقه
بر اساس گزارش بانك توسعة آسيا در سال 2008 ، اقتصاد كشورهاي منطقة آسياي مركزي در این سال نسبت به سال قبل از آن افت محسوسي داشت. در اين گزارش رشد اقتصادي اين منطقه در سال 2008 به طور متوسط حدود 6/7 درصد تخمين زده شد، حال آنكه اين ميزان در سال 2007 حدود 6/11 درصد بوده است. همچنین ميزان احتمالي رشد اقتصادي آسياي مركزي در سال 2009 نيز رقمي حدود 8 تا 4/8 پيش‌بيني شد. در این گزارش همچنین افزايش بهای انرژي و مواد غذايي در اقتصاد جهاني عوامل اصلی افت اقتصادي آسياي مركزي بیان شد.
از سوی دیگر ميزان تورم در منطقه در سال 2008 نسبت به سال 2007 افزایش یافت. برای مثال تورم در قرقيزستان 32 درصد و در قزاقستان و تاجيكستان حدود 20 درصد افزايش داشت و بيشتر افزايش قيمت‌ها نیز مربوط به افزايش بهای منابع انرژي و مواد غذايي بود. این امر در کشورهایی که وارد کننده مواد غذایی بودند شدیدتر بود. مثلا قيمت مواد غذايي در سال 2008 در قزقيزستان 2/48 درصد و در تاجيكستان 1/33 افزايش داشت و در اين ميان قيمت گندم (و فرآورده‌هاي آن از جمله نان)، روغن‌هاي خوراكي، گوشت و لبنيات بیش از همه افزایش داشت. اتخاذ سياست‌هاي انقباضي و افزايش نرخ بهره از جمله تدابیر برخی دولت‌هاي منطقه براي مهار تورم بود. اما قزاقستان و قرقيزستان به دلیل نگرانی از تأثير منفي این امر بر رشد اقتصاديشان از این اقدام اجتناب کردند. همچنین مقامات قزاقستان سياست‌ ثابت نگه داشتن نرخ تبديل دلار را كه در اواخر سال 2007 اتخاذ شده بود، ادامه دادند.[1]
تاثیر کلی این بحران بر روی زندگی مردم این منطقه را می توان در افزایش فقر در منطقه دید. در این رابطه به تازگی گزارشی از سوی بانك جهاني منتشر شده است که اعلام می كند مشكلات مالي حدود 35 ميليون نفر از اروپاي شرقي و آسياي مركزي بر اثر بحران مالي و اقتصادي سال 2009 و 2010 تشديد خواهد شد. اين گزارش مي‌افزايد: در پي تشديد بحران مالي، نتايج مثبت 20 درصدي مقابله با فقر كه نهادهاي بين‌المللي و منطقه‌اي در 10 سال گذشته در كشورهاي منطقه به آن دست يافته بودند، طي دو سال به صفر خواهد رسيد.
گزارش بانك جهاني افزوده است: در سال 2010 ميلادي تنها در اروپاي شرقي و آسياي مركزي شمار افراد فقير10 ميليون نفر افزايش خواهد يافت و ميزان درآمد 25 ميليون نفر كه سطح زندگي متوسطي داشتند، به شدت كاهش مي‌يابد و آنها نيز به جمع اقشار فقير خواهند پيوست. بنا بر اين اين گزارش، مردم تاجيكستان و قرقيزستان بيشتر از ديگر كشورهاي آسياي مركزي در معرض تهديد و خطر بحران مالي قرار مي‌گيرند.[2]

بحران اقتصادی و مشكلات پولی و مالی در منطقه
در دهه گذشته اقتصاد قزاقستان نمادی از موفقیت آسیای مرکزی در دوره پس از استقلال بوده است و حتی بانک های قزاقستان به عنوان کارآمدترین بانک ها در میان کشورهای مشترک المنافع قرار گرفتند. بانک های این کشور ابتدا در جمهوری قرقیزستان فعالیت خود را توسعه دادند (بطوری که‌اینک بیش از 70 درصد دارایی های بخش بانکی قرقیزستان متعلق به قزاقستان است) و سپس در تاجيكستان نیز فعال شدند.[3]
اما در سال 2008 با ظهور بحران اقتصادی جهان، مشكلات بخش پولی قزاقستان نمایان گردید. مهم ترین معضل بانک های این کشور این بود که بانک های قزاقستان در بازار مالی جهانی وام گیرنده بودند و نه سرمایه گذار.[4] دولت قزاقستان در طی فقط یک ماه در دو نوبت، یک نوبت 5 ميلیارد دلار و نوبت دوم 10 میلیارد دلار برای نجات بانک‌های خود اختصاص داد. ولی کارشناسان اقتصادی قزاقستان "برنامه نجات" دولت را بدون کمک خارجی امکان‌پذیر نمی‌دانستند. روسیه متحد سنتی این کشور قادر به کمک مالی به قزاقستان نبود و این کشور ناچار به همسایه دیگر خود، یعنی چین روی آورد.[5]
بر اساس گزارش اخير بانك توسعة آسيا قزاقستان به دليل بدهي‌هاي خارجي خود، بيشترين صدمات را از ناحية بحران مالي جهاني متحمل شده است. بخش های پولی و بانکی قرقیزستان نیز به خاطر تعاملات اقتصادي وسيع خود با قزاقستان تحت تسلط بانک های قزاقی هستند و بنابراین نگرانی های آن در این بخش مشابه با قزاقستان است. اما اين تاثیر منفي بر ساير كشورهای منطقه به واسطة ميزان محدود رابطة آنها با بازارهاي بين‌المللي كمتر بوده‌ است.[6] از طرفی بخش بانکی در ازبکستان تحت تسلط دولت است و بنابراین در فعالیت های بین‌المللی محافظه کار ترند. بخش پولی و مالی ترکمنستان حتی بیش از ازبکستان محدود است و تنها معاملات و کارهای عمده آن کسب درآمد از صادرات گاز و پنبه و ترانزیت است. تاجيكستان نیز فاقد یک بخش پولی و بانکی فعال در منطقه است.

بحران اقتصادی و تجارت در منطقه
کشورهای آسیای مرکزی نسبت صادرات/ توليد ناخالص داخلی بالایی دارند.[7] صادرات کشورهای آسیای مرکزی با وجود تلاش این کشورها برای تنوع بخشیدن به اقتصادشان با استفاده از درآمدهای انرژی، صادرات پنبه و مواد معدنی و یا از طریق سیاست جانشینی واردات، بر روی گروه کوچکی از کالاها متمرکز است. چنانچه نگاهی به صادرات عمده‌این کشورها بیاندازیم، در می یابیم که نفت بیش از 60 درصد صادرات قزاقستان را تشكيل می دهد. در مورد ترکمنستان نیز اگرچه اطلاعات شفاف نیستند ولی گاز طبیعی و به میزان کمتری نفت، تقریبا بطور کامل بر صادرات تسلط دارند.
در قرقیزستان نیز طلا و الیاف پنبه حدود 45 درصد از صادرات این کشور را تشكيل میدهند. همچنین الیاف پنبه، طلا و گاز طبیعی 68 درصد از صادرات ازبکستان را در سال 1999 تشكيل می‌داد و علیرغم تلاش ها برای تنوع صادرات، در اینک نیز سهم آنها بیش از 60 درصد باقی مانده است. در مورد تاجيكستان هم بیش از 80 درصد از صادرات آن در سال 2004 شامل آلومینیوم و پنبه شد، ولی نسبت هر دو کالا از سالی به سال دیگر تغییر کرده است.[8] با توجه به موارد یاد شده، تاثیر بحران اقتصادی بر تجارت این کشورها به شرح زیر بود:
در سال 2008 و اوایل 2009، آثار بحران اقتصادی ابتدا توسط صادر کنندگان عمده انرژی در منطقه یعنی قزاقستان و ترکمنستان احساس شد. مشكل عمده قزاقستان سازگاری با کاهش قیمت نفت و سقوط ناگهانی درآمدها بود. ولی ترکمنستان به دلیل ثبات بیشتر قیمت های گاز نسبت به قیمت های نفت از نظر نوسانات قیمت انرژی مشكلات کمتری داشت.[9] بتدریج با افزایش قیمت انرژی، واردكنندگان انرژی از جمله تاجيكستان و قرقيزستان نیز فشار اقتصادی بیشتری را متحمل شدند.
افزايش بهای مواد غذايي نيز كشورهاي واردكنندة اين منطقه (تاجيكستان، قرقيزستان و تركمنستان) را براي تأمين مواد غذايي با مشكل مواجه كرده است و این امر برای خانوارهاي فقير كشورهاي اين منطقه كه قدرت خريد کمی دارند، دشواری های بسیاری ایجاد کرده است. از سوی دیگر چون صادركنندگان مواد غذایی در منطقه (ازبكستان و قزاقستان)، به دليل مصرف داخلي از صادرات خودداري كرده‌اند، مشکلات این کشورها تشدید شده است.[10]
از دیگر کالاهای مهم در منطقه که قیمت آن تاثیر زیادی بر اوضاع کشورهای منطقه دارد، پنبه است. قیمت های جهانی پنبه برای همه کشورهای آسیای مرکزی اهمیت زیادی دارد، بویژه برای ازبکستان که چهارمین صادر کننده بزرگ در جهان است. در رابطه با قیمت های جهانی پنبه گرایش روشن و مشخصی در طول دهه 2000 وجود ندارد. در سال 8-2007 چرخشی رو به بالا در قیمت ها وجود داشت؛ اما در سه ماهه سوم سال 2008 این قیمت ها کاهش یافت.[11]
برای صادر کنندگان طلای منطقه (جمهوری قرقیزستان و ازبکستان) رکود اقتصادی جهانی تاثیر مثبتی بر روی درآمدهای ناشی از صادرات داشت. قیمت طلا که در اوایل دهه 2000 به 300 دلار در هر اونس کاهش یافته بود، در نیمه‌این دهه ناگهان افزایش یافت و هنگامی که در سال 2007 نگرانی ها نسبت به اوضاع اقتصادی جهان افزایش یافت، قیمت آن به بیش از 900 دلار رسید و با وجود یک کاهش موقتی در سال 2007، قیمت طلا در سال 2009 مجددا افزایش یافت.[12] برای تاجيكستان نیز صادرات آلومینیوم به طور طبیعی بیش از نیمی از درآمدهای صادراتی کشور را تشكيل می دهد، اگرچه‌این درآمد در سال 9- 2008 و با افزایش قیمت طلا سقوط شدیدی را تجربه کرد.[13]

تأثير بحران اقتصاد جهاني بر وضعيت مهاجرين
هرچند آمار دقيقي از تعداد مهاجران آسياي مركزي در کشورهاي مختلف وجود ندارد، اما متوسط اين تعداد در منابع مختلف بين 15 و 30 درصد از جمعيت فعال در كشورهاي مبدأ تخمين زده مي‌شود كه به صورت موقت و دائم به كشورهاي ديگر به ويژه روسيه و قزاقستان عزيمت كرده‌اند. اين ارقام شامل 350 تا 800 هزار مهاجر از قرقيزستان، 700 هزار تا 1.2 ميليون مهاجر از تاجیکستان و 700 تا دو میلیون مهاجر از ازبکستان می‌باشد.
اما در حال حاضر بحران اقتصادی جهان، کاهش ارزش پول روسیه و توقف اجرای طرح های عمرانی در قزاقستان و روسیه را در پی داشته است که‌این مساله خود موجب کاهش تقاضای نیروی کار در این دو کشور که مهم‌ترين کشورهای پذیرندة نيروي كار در منطقه اند، شده است. به‌این ترتیب صدها هزار کارگر مهاجر در اين كشورها فرصت های شغلی و درآمد خود را از دست داده‌اند و از آنجا که اين دسته از كارگران اغلب از مهارت‌هاي كاري و امكانات اجتماعي براي يافتن كار جدید برخوردار نيستند، اين وضعيت تبعات منفي برای آنها و خانواده‌هايشان در كشورهاي مبدأ بدنبال دارد.[14]

بحران اقتصاد جهاني و تغییر چیدمان قدرت در منطقه
تاثیر سیاسی رکود اقتصادی تهدید بزرگتری برای آسیای مرکزی است؛ زیرا گرفتاری های اقتصادی می تواند منجر به افزایش سرکوب شود. این امر می تواند چالشی برای تعهد حقوق بشر و دموکراسی اتحادیه اروپا در منطقه محسوب شود. همچنین رکود اقتصادی جهانی، نقشه حضور کشورهای مختلف را در آسیای مرکزی تغییر داده است. تا کنون اتحادیه اروپا نقش ضعیفی را در آسیای مرکزی بازی کرده است. در حال حاضر این اتحادیه متعهد به دنبال کردن و انجام استراتژی «آسیای مرکزی» اتحادیه اروپا در دوره ریاست سوئد و تا پایان سال 2009 است و در سال 2010 نیز قزاقستان ریاست سازمان امنیت و همکاری اروپا را به عهده خواهد گرفت. روسیه نیز با کاهش قیمت نفت، مشكلات داخلی بیشتری پیدا کرد و اینک آرام تر در منطقه ظاهر شده است. اما در جریان این بحران چین در حال نفوذ بیشتر در منطقه است.
با توجه به مرز 3 هزار کیلومتری قزاقستان، قرقیزستان و تاجیکستان با چین و پیش‌بینی‌ اینکه تا سال 2020 نیاز چین به نفت خارج تا 65 درصد افزایش پیدا می‌کند، لذا کشورهای آسیای مرکزی یکی از منابع اصلی تامین انرژی چین خواهند بود. به‌این ترتیب سرایت بحران جهانی به کشورهای آسیای مرکزی، شانس چین برای نفوذ بیشتر در اقتصاد این کشورها بویژه در عرصه انرژی را افزایش داده است. اعطای وام دراز مدت 10 میلیارد دلاری به قزاقستان و در عوض خرید بخشی از سهام شرکت نفت و گاز این کشور، تصاحب بیش از 50 درصد کارخانه‌های بزرگ پالایش نفت در شهر چیمکنت و شمار زیادی از جایگاه‌های فروش بنزین در قزاقستان، ساخت خطوط لوله انتقال نفت و گاز از قزاقستان و ترکمنستان به چین، از جمله تحرکات مهم چین در آسیای مرکزی محسوب می شوند.[15]

نتیجه‌گيري
با وجود همه مشكلاتي که به آن اشاره شد، به نظر می رسد تاکنون تاثیر رکود اقتصادی جهانی در ابعاد اقتصادی برای آسیای مرکزی اندک و بی خطر بوده است. قزاقستان به عنوان کشوری که دارای بیشترین پیوستگی با اقتصاد جهانی است و بنابراین بطور بالقوه بیشترین ظرفیت آسیب از ناحیه‌این بحران را دارد، با توجه به افزايش قيمت انرژي و مواد غذایی در بازارهاي جهاني، به عنوان كشور صادر‌كننده‌ این محصولات در منطقه می تواند ناكارآمدي‌هاي اقتصاد خود در ساير بخش‌ها را از اين طريق جبران كند. ازبکستان و ترکمنستان اقتصادهای بسته‌ای دارند و کمتر تحت تاثیر این بحران قرار می گیرند. منابع طلای ازبکستان، كشتزارهاي وسيع پنبه و بهای بالاي گاز طبيعي و منابع سرشار آن در تركمنستان و ازبكستان نیز می‌تواند برای اقتصاد این دو کشور تسکین دهنده باشد.
در واقع افزايش قيمت انرژي در سطح جهاني برای كشورهاي صادركنندة انرژي از جمله تركمنستان، قزاقستان و ازبكستان باعث تحرك اقتصادي و افزايش توليد ناخالص داخلي شده، اما برای کشورهای قرقیزستان و تاجیکستان مشکلاتی را بوجود آورده است. البته جمهوری قرقیزستان نیز در جایگاه متوسطی قرار دارد و قیمت مهمترین محصول صادراتی آن، طلا، اغلب در طول دوره رکود اقتصادی بالا بوده و سال 2008 – 2009 (دوره بحران اقتصادی در جهان) نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. اما با توجه به گزارش بانک جهانی که در بالا به آن اشاره شد، نمی توان انتظار داشت این روند ثابت باقی بماند. به نظر می رسد افزایش فقر و تورم و سایر مشکلات ناشی از این بحران در سال جاری میلادی نیز در منطقه ادامه خواهد یافت و به غیر از آثار داخلی، در بعد منطقه‌ای نیز با توجه به گسترش حضور چین در منطقه، رقابت هایی را بدنبال خواهد داشت.

منابع
[1]. "اثرات منفي بحران اقتصاد جهاني بر اقتصاد آسياي مركزي"، 25 دي 1387، سایت خبری ایراس، http://www.iras.ir/Default_view.asp?@=5488
[2]. تشدید فقر در آسیای مرکزی به تبع بحران مالی جهانی، 17 آذر 1388، http://www.iraneurasia.ir/fa/pages/?cid=8761
[3]. Richard Pomfret, "Central Asia and the Global Economic Crisis", EU- Central AsiaMonitoring,No. 7, June 2009, p.3, Available at:http://www.eucentralasia.eu/fileadmin/user_upload/PDF/Policy_Briefs/PB-7-eversion.pdf
[4]. کل مبلغ بدهی بانک های قزاقی به اعتبار دهندگان خارجی آشكار نیست. ولی بر اساس نوشته روزنامه فایننشال تایمز، در اکتبر 2007، وام های بین المللی بانک های قزاقستان به 40 میلیارد دلار بالغ شد. تخمین های محافظه کارانه نیز بدهی خارجی قابل پرداخت این بانک ها را در سال 2008 حدود 12 میلیارد دلار عنوان کرده اند.
[5]. "حضور چین در آسیای مرکزی: بحران بیشتر، نفوذ بیشتر"، طاهر شير محمدي، 2009/05/20، سایت خبری دویچه وله،
http://www.dw-world.de/dw/article/0,,4268402,00.html
[6]. "اثرات منفي بحران اقتصاد جهاني بر اقتصاد آسياي مركزي"، پیشین.
[7] . Pomfret, op.cit., p.3
[8]. Pomfret, op.cit., p.4
[9]. Ibid
[10]. "اثرات منفي بحران اقتصاد جهاني بر اقتصاد آسياي مركزي"، پیشین.
[11]. Pomfret, op.cit., p.4
[12]. Ibid.
[13]. op.cit., p.5
[14]. "آسیای مرکزی زير تأثير بحران اقتصاد جهاني (با تمركز بر وضعيت مهاجران)"، چاری محمد مرادف، 13 آذر 1387، http://www.iras.ir/Default_view.asp?@=4867&T=
[15]. "حضور چین در آسیای مرکزی: بحران بیشتر، نفوذ بیشتر"، پیشین.

کارگاه آموزشی سناریو نویسی

2010-02-07T13:13:59Z

با هدف آشنایی با آینده پژوهی و معرفی رهیافت ها و روش های رایج در سناریو پردازی، کارگاه "آموزش سناریو نویسی و نقش آن در مدیریت آینده" برگزار می شود.
این کارگاه قصد دارد از طریق آموزش نحوه سناریو نویسی و تمرین کارگاهی مدل مناسب جهت ارائه سناریو در مدیریت سازمان و جستجوی راهکارهای کاربردی و تحلیل عوامل مورد نیاز سناریو نویسی و آینده پژوهی را به شرکت کنندگان محترم آموزش دهد.
علاقه مندان می توانند جهت کسب اطلاعات بیشتر و شرکت در کارگاه فرم مربوطه را مطالعه کنند.
دریافت فرم کارگاه]]> picture_scenario_planning.gif

انتقاد اتحادیه افریقا از صدور حکم بازداشت عمر البشیر

2010-02-05T17:12:25Z

اتحادیه افریقا از تصمیم دادگاه بین المللی جنایات جنگی در طرح اتهام ارتکاب به کشتار غیرنظامیان علیه عمر البشیر رییس جمهور سودان، به شدت انتقاد کرد.
53 کشور عضو اتحادیه افریقا در بیانیه ای این اقدام دادگاه بین المللی جنایات جنگی را تهدیدی جدی علیه روند برپایی صلح در سودان دانسته اند.
در این بیانیه همچنین آمده است:" هرگز نمی توان عدالت را به بهای از دست رفتن صلح به دست آورد "
این واکنش در حالی صورت می گیرد که چندی پیش دادگاه بین المللی رسیدگی به جرایم جنگی حکم اولیه خود در خصوص اتهامات وارده علیه عمر البشیر رئیس جمهور سودان را تغییر داد.
گفتنی است، دادگاه بین المللی رسیدگی به جرایم جنگی ، پیشتر اعلام کرده بود که مدارک کافی برای متهم کردن عمر البشیر رئیس جمهور سودان به نسل کشی در دارفور وجود ندارد.
در همین حال، سودان نیز دادگاه بین المللی رسیدگی به جرایم جنگی را به تلاش برای توقف روند مذاکرات صلح با شورشیان دارفور متهم کرده است.
خارطوم اعلام کرده است، اقدام دادگاه بین المللی رسیدگی به جرایم جنگی در طرح اتهام نسل کشی به رئیس جمهور سودان اقدامی کاملا سیاسی است که با هدف متوقف ساختن انتخابات عمومی یازدهم آوریل در این کشور، صورت می گیرد.

]]> 321456.jpg

مخالفت عراق با مداخله امریکا در انتخابات این کشور

2010-02-05T17:10:11Z

نوری المالکی نخست وزیر عراق وعده داد، از مداخله امریکا در تصمیم گیری پارلمان این کشور در خصوص سرنوشت نامزدهای رد صلاحیت شده انتخابات آینده این کشور، جلوگیری خواهد کرد.
نوری المالکی شامگاه پنج شنبه در بیانیه ای اعلام کرد:" ما به کریستوفر هیل سفیر امریکا اجازه نخواهیم داد تا پا را از ماموریت دیپلماتیک خود فراتر بگذارد "
المالکی همچنین بار دیگر بر رد صلاحیت نامزدهای بعثی و هواداران حزب منحله بعث در انتخابات عمومی ماه مارس 2010، تاکید کرد.
این در حالی است که مجلس عراق روز یکشنبه با هدف تصمیم گیری درباره سرنوشت صدها نامزد رد صلاحیت شده انتخابات آینده این کشور، نشست فوق العاده ای برپا خواهد کرد.
شبکه رسمی تلویزیون عراق روز پنج شنبه اعلام کرد، ایاد السامرایی سخنگوی مجلس به درخواست نوری المالکی، نمایندگان مجلس این کشور را به حضور در نشستی فوق العاده در روز یکشنبه هفته آینده دعوت کرده است.
روز چهارشنبه هیات تجدید نظری متشکل از 7 قاضی عراق بررسی درخواست های برخی نامزدهای رد صلاحیت شده برای بررسی اتهامات وارده علیه آنان پس از روز انتخابات عمومی در 7 مارس را به تعویق انداخت.
این اقدام هیات تجدید نظر قضایی به منزله چراغ سبزی برای حضور نامزدهای رد صلاحیت شده در انتخابات آینده عراق به شمار می رود.
دیروز علی الدباغ سخنگوی دولت عراق در بیانیه ای این تصمیم هیات تجدید نظر را اقدامی " غیرقانونی " و " ناقض قانون اساسی " این کشور دانست.
دولت عراق در ماه ژانویه از رد صلاحیت بیش از 500 سیاستمدار عراقی به اتهام همکاری با حزب منحله بعث عراق خبر داد.
این در حالی است که باراک اوباما نسبت به پیامدهای رد صلاحیت نامزدهای وابسته به حزب منحله بعث عراق در انتخابات آینده این کشور هشدار داده است.
گفتنی است، نمایندگان پارلمان عراق روز 23 نوامبر 2009 میلادی، نسخه اصلاح شده قانون انتخابات این کشور را که با وتوی "طارق الهاشمی"، یکی از معاونان رئیس جمهور عراق به مجلس ارجاع داده شده بود، تصویب کردند.
با اصلاح قانون انتخابات عراق، عراقی های خارج از این کشور می توانند در انتخاب نمایندگان شهر یا استان هایی که پیش از ترک عراق در آن ساکن بودند، شرکت کنند.
گفتنی است، انتخابات پارلمانی 7 مارس، دومین انتخابات سراسری عراق از زمان حمله تحت رهبری آمریکا به عراق در سال 2003 تاکنون به شمار می رود.

]]> 14752.jpg