منبع: روزنامه سرمايه  شماره 470 10/3/86 

 مذاكرات تاريخي 7خرداد ايران- آمريكا بر سر موضوع امنيت عراق، هنوز هم بازتاب هاي خاص خود را دارد. اساساً انتظار اين كه بازتاب مذاكره اي كه در طول 27 سال گذشته بي سابقه بوده است; در يك يا دو روز خلاصه شود انتظار نابجايي است.
    
    امنيت عراق سرانجام به پل ارتباطي تهران - واشنگتن تبديل شد; با اين وجود از پيش از برگزاري نشست 7خرداد اين موضوع به حاشيه رانده شد و آنچه مورد اهميت قرار گرفت و نگاه جهان را معطوف به خود كرد پشت يك ميز نشستن دو كشور پس از 27 سال بود.
    
    حواشي مذاكره دو طرف و گمانه زني درباره تاثيرات اين نشست بر روابط دو كشور از هفته هاي گذشته مورد رصد و تجزيه و تحليل محافل خبري و سياسي قرار داشت.
    
    تهران و واشنگتن در شرايطي اكنون در عراق به نقطه مشتركي دست يافته اند كه بر سر موضوع هسته اي با يكديگر اختلاف نظر گسترده اي دارند و طرفين نيز حاضر نيستند از مواضع قبلي خود عقب نشيني كنند.
    
    پيش از اين برخي از ناظران بر اين عقيده بودند كه نشست 7خرداد مي تواند در ديگر موضوعات مورد مناقشه دو كشور از جمله مهم ترين آن يعني پرونده هسته اي تاثيرگذار باشد كه موضوع امنيت عراق و بحران هاي موجود در آن و نياز آمريكا به ايجاد آرامش در عراق، اين تحليل را ضعيف كرده بود.
    
    با اين حال علي لاريجاني دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران ديروز در اظهاراتي اعلام كرد:«مذاكره 7خرداد حادثه اي بزرگ است» و تاكيد كرد كه «اين مذاكرات بر مساله هسته اي ايران نيز تاثير خواهد گذاشت.»
    
    احمد شيرزاد، عضو شوراي مركزي جبهه مشاركت هم عقيده با نظر علي لاريجاني به «سرمايه» مي گويد:«مذاكرات مستقيم ايران و آمريكا را نمي شود مساله اي كوچك و داراي ابعاد محدود پنداشت، اين مذاكره به موضوع عراق محدود نخواهد ماند.»
    
    وي مي افزايد:«قطعاً گشوده شدن باب مذاكرات نه فقط در مساله مذاكره خاص يعني عراق بلكه در تمام شئون ديپلماتيك با آمريكا اثر خواهد داشت.»
    
    به گفته اين تحليل گر سياسي، با فضاي ايجادشده بيش تر از گذشته مي توان اميد به راه حل در مساله هسته اي و ساير مسايل بين ايران و آمريكا داشت.
    
    شيرزاد با اشاره به مخالفت ها و فشارهاي داخلي براي كم اهميت جلوه دادن اين دور از مذاكره تصريح مي كند:«طبيعي است كه در سطح داخل كشور مخالفاني براي برگزاري اين دور از مذاكرات وجود داشته باشد; برخي از گفتمان هاي داخلي تلاش داشتند كه از شدت اهميت اين مذاكرات بكاهند ولي با اين تلاش ها نمي توان از اهميت موضوع مذاكره 7خرداد كم كرد.»
    
    عضو شوراي مركزي حزب مشاركت براي اثبات سخن خود به اين دليل بسنده مي كند كه:«فضاي رواني و تبليغاتي بين ايران و آمريكا تحت تاثير مذاكرات قرار گرفته است، بنابراين همان طور كه گفته شد تغيير در اين زاويه ديد مي تواند در ساير مسايل تاثير بگذارد.»
    
    در حالي لاريجاني و شيرزاد معتقدند كه مذاكره 7خرداد مي تواند در پرونده هسته اي ايران تاثير بگذارد كه روز گذشته كاندوليزا رايس وزير امورخارجه آمريكا در واكنشي به آنچه حمايت محمد البرادعي، دبير آژانس بين المللي انرژي اتمي خوانده شد اعلام كرد كه آمريكا هرگز در مورد پرونده هسته اي ايران عقب نشيني نخواهد كرد و از مدير كل آژانس بين المللي انرژي اتمي خواست در حل مساله هسته اي ايران دخالت نكند.
    
    در همين حال شيرزاد با بيان اين كه «مواضع تند مقامات آمريكا بعد از مذاكرات پيرامون مساله هسته اي ايران صرفا براي ارضاي افكار عمومي آمريكاست»، مي گويد:«رايس و ديپلمات هاي آمريكا در شرايط مشابه شرايط داخل ايران قرار گرفته اند.» به اين معني كه بابت شروع مذاكرات تحت فشار جناح هاي تندرو هستند.
    
    با اين حال شيرزاد تاكيد مي كند:«اما اين مساله به اين معنا نيست كه موضع سياسي آمريكايي ها در پرونده هسته اي به سرعت تغيير كند.»
    
    وي با اشاره به پرونده هسته اي ايران مي افزايد: «من بارها ذكر كرده ام كه در قضيه هسته اي ايران راه حل هاي بسيار متنوعي مي توان يافت كه متضمن حفظ منافع سياسي ايران و طرف هاي مقابل باشد و اين راه حل ها مي تواند به نتيجه برسد.»
    
    عضو شوراي مركزي جبهه مشاركت در ادامه درباره اين كه آيا ورود به مذاكره تك محوري اساسا درست بود يا خير، مي گويد: «به عنوان منتقد سياست هاي دولت نگاه من به اين رويكرد مثبت بوده است يعني فكر مي كنم غير از اين مسير اصولاامكان آغاز مذاكرات وجود نداشت. در مذاكره اي كه صورت گرفت پرستيژ سياسي ايران خوب بود و خدشه اي به آن وارد نشد.»
    
    در حالي برخي منابع خبري- سياسي خارجي معتقدند كه مذاكره هفت خرداد به آب شدن يخ روابط دو كشور منجر شده است و در ديوار بلند بي اعتمادي دو كشور رخنه اي ايجاد كرده است كه مخالفان مذاكره با آمريكا در داخل معتقدند كه هيچ رخنه اي در اين ديوار بلند ايجاد نشده است. شيرزاد دراين باره مي گويد:«ديوار بي اعتمادي ايران- آمريكا ديوار كوچكي نيست كه با يك مذاكره فرو بريزد اما رخنه ممكن است در آن ايجاد شود، هرچند كوچك.»
    
    وي مي افزايد: «بنابراين اين تحليل را قبول ندارم كه در ديوار بي اعتمادي ايران و آمريكا رخنه اي ايجاد نشده است. قطعا بايد بين فضايي كه هيچ نوع گفت وگويي نيست با فضايي كه گفت وگوي كوچكي وجود داشته باشد، تفاوت قايل شد.»
    
    از سوي ديگر حميدرضا ترقي دبير كميته روابط بين الملل حزب موتلفه اسلامي در ارزيابي اظهارات علي لاريجاني مبني بر تاثيرگذاري مذاكره هفتم خرداد بر پرونده هسته اي ايران به «سرمايه» مي گويد: «نقش پذيرش ايران به عنوان يك كشور حائز اهميت و تاثيرگذار در منطقه خاورميانه از سوي آمريكا شرايط جديدي براي ايران در صحنه بين المللي پديد آورده است.»
    
    وي مي افزايد: «هم سطح شدن آمريكا و ايران در گفت وگوي عراق طبيعتا حاكي از عدول و تنزل آمريكا از جايگاه قبلي است.»
    
    عضو شوراي مركزي حزب موتلفه با بيان اين كه فراهم شدن جايگاه هم سطح، ناشي از معضلات منطقه به ويژه عراق است، تصريح مي كند: «بر همين اساس با توجه به شرايط پيش آمده مذاكره هفتم خرداد در پرونده هسته اي ايران و موضع گيري هاي آمريكا مي تواند تاثيرگذار باشد.»
    
    ترقي با بيان اين كه «قضاوت كردن درباره اين كه تاثيرگذاري مذاكره هفتم خرداد چه ميزان خواهد بود مقداري زود است»، مي افزايد: «در حال حاضر با در نظر گرفتن مجموع موضع گيري هاي آمريكا و اروپا و همچنين 40 كشور آسيا و درخواست آن ها براي تعليق دوباره غني سازي از سوي ايران شرايط را مقداري پيچيده كرده است.»
    
    وي تاكيد مي كند: «بنابراين بايد منتظر ماند و ديد كه در مذاكرات لاريجاني- سولانا چه نتايجي حاصل مي شود و آن گاه مشخص شود كه آيا مذاكره هفتم خرداد تاثير مستقيم در پرونده هسته اي داشته يا خير.»
    
    معاون بين الملل حزب موتلفه با بيان اين كه هنوز هم ديوار بي اعتمادي بين ايران و آمريكا وجود دارد، تصريح مي كند: «نمي شود خوشبين بود كه با مذاكرات صورت گرفته در عراق در ديوار بي اعتمادي ميان دو كشور رخنه اي ايجاد شده باشد.»
    
    وي مي افزايد: «موضع گيري هايي كه در واقع آمريكايي ها و مسوولان آمريكايي پس از مذاكرات اتخاذ كردند حاكي از آن است كه ديوار بي اعتمادي وجود دارد و آمريكا هم در قبال ايران حاضر به تغيير موضع گيري نشده است.»
    
    ترقي تاكيد مي كند: «تا وقتي كه روند موضع گيري هاي سياسي سران آمريكا يك دست و با هم يك صدا نشود نمي توان عنوان كرد و يا اميدوار بود كه رخنه اي در ديوار بي اعتمادي به وجود آمده است.»