-
جستاری پژوهشی درسیاست، قدرت ونابرابری ( بخش پنجم و پایانی)
حبیب عشابری, کارشناس سیاسی
20-میلیتاریسم پایان زندگی:
اندیشکده روابط بین الملل _ از انجا که شکل گیری میلیتاریسم در وهله اول مستلزم تسلط نظامیان بر ارکان قدرت می باشد بر این اساس "در ادبیات گسترده ای که در مورد نقش نظامیان در سیاست جهان سوم وجود دارد برای تبیین مداخله نیروهای مسلح یک کشوردرسیاست استدلال های زیرآورده شده است:
الف)پایین امدن سریع اعتباروحیثیت حکومت یاحزب سیاسی حاکم ،این عامل رژیم راوادارمی کندتابمنظورحفظ نظم وتاکید برضرورت یکپارچگی ملی درمواقع بحران هرچه بیشترازاجبار فیزیکی استفاده کندوازهرنوع مخالفت جلوگیری نماید.
ب)شکاف وچنددستگی میان رهبران سیاسی ،تردیدفرماندهان نظامی رانسبت به توانایی ولیاقت غیرنظامیان دراداره اموربرمی انگیزد.
ج)احتمال اندک مداخله یک قدرت جهانی بزرگ یادولت های همسایه درصورت وقوع یک کودتا
د)تاثیرپذیری ازکودتاهای نظامی درکشورهای همسایه
ه)نابسامانیهای اجتماعی داخلی
و)بحرانهای اقتصادی
ز)فسادوبی کفایتی مقامات حکومتی وحزبی باین اعتقاد که مسئولین غیرنظامی کشور درصددفروش مملکت به بعضی گروه های خارجی هستند
ح)ساختارطبقاتی بسیارسخت وانعطاف ناپذیرکه مشاغل وفعالیت های نظامی رابه تنها طریق ممکن برای صعود ازسطح منزلت های پایین اجتماعی به مراتب بالای اجتماعی تبدیل می کند
ت)اعتقادفزاینده نظامیان به اینکه آنها تنها طبقه اجتماعی هستند که برای رهاندن کشور ازشرنهادها وشیوه های زندگی سنتی ،نظم وتعهد کافی به نوسازی رادارند
ی)نفوذخارجی
ک)شکست نظامیان درجنگ باکشوردیگر"38
ذهن تاریخ هرگزقتل عام وکشتارصدها هزارنفرازمردان وزنان نظامی وغیرنظامی رادرطول جنگ جهانی دوم ازیادنبرده است. براثرجنون ناشی اززیاده طلبی هیتلروموسولینی تفکرایدئولوژی مبتنی برنگرش توتالیتاریستی وحس برتری جویی نژادی حاکم برآن نظام ها بیش ازنیم دهه ،جنگی خانمانسوز دربخش اعظمی ازقاره اروپا درگرفت وچه بسیار آثار فاخرفرهنگی –تاریخی واقع درشهرهای بزرگ دول درگیر نابودشد وچهره کریه وزشت حاکمان دیکتاتور ونظام های تمامیت خواه درتعرض وحشیانه به جان ،مال وناموس مردمان براذهان جهانیان ماندگارگردید.بی گمان منشا اصلی اینگونه اتفاقات دردناک توجه مستبدین به اصل نظامی گرایی وتجهیز نیروهای نظامی خود به جنگ افزارهای هسته ای،میکروبی وشیمیایی است. دراین ارتباط می توان به "هزینه های قدرتهای بزرگ اروپا درادوارگذشته اشاره کرد:
کشور 1869-70م 1897-98م 1934م
----- ---------- ----------- -------
بریتانیا 22440 40094 114200[به هزارلیره]
فرانسه 23554 37000 90000
روسیه 15400 35600 242600
آلمان 11217 32800 43800
اتریش 9103 16041 -----
ایتالیا 7070 13510 46400
ماخذ:s.a.hobson.imperialism:astudy.p.378-139"39
چنانچه هزینه نظامی کشورهای فوق رابعدازگذشت 5/7 دهه ازسال 1934م تاکنون4 برابرنماییم (باتوجه به اینکه طبق جدول بالا درطی هر20 سال هزینه های نظامی بیش از 2برابرشده است)درانصورت پی به خطرات گسترده ناشی ازتوسعه تفکرمیلیتاریسم خواهیم برد. زیرا تقویت قوای مسلح وترس ناشی از هرگونه حمله نظامی موجب برهم خوردن موازنه قدرت درنظام بین الملل می گردد. این امرکشورهای رقیب را نیزمجبور به واکنش مشابه می نماید دراین صورت باایجادموازنه وحشت درروابط غرب وشرق شرایط برای تلاش سایر کشورهای فاقدقدرت هسته ای جهت برقراری سپردفاع موشکی وایجادسیستم های شنود مهیا می گردد.بنابراین باایجاد وضعیت متعارض درروابط بین الملل احتمال هرگونه تهاجم نظامی ازسوی هریک ازدول متخاصم درمناطق مختلف مضاعف می گردد . ازاینرو بهتراست دولتها بااتخاذ سیاست های صلح امیز وتقویت تعاملات بین المللی خود باسایرکشورها ضمن بهره گیری مطلوب ازفضای حاکم برنظام بین الملل واستفاده ازدانش وتجربه کشورهای توسعه یافته گام درمسیرتوسعه یافتگی بگذارند ودرمواقع بحرانی تنش ایجادشده راکاهش داده ودرصدد رفع آن برایند.
پی نوشت:
1- انقلاب وبسیج سیاسی –حسین بشیریه- انتشارات دانشگاه تهران- چ شهریور1372-ص 86
2- موانع توسعه عقلی وآثارآن برتوسعه اقتصادی وسیاسی-حمیدعضدانلو-ماهنامه اطلاعات سیاسی-اقتصادی-ش نهم ودهم- خردادوتیر1385(225-226)-ص 52
3- عقل وتوسعه یافتگی-محمودسریع القلم-نشرسفیر-چ اول1372-ص 40
4- مبانی نقدفکرسیاسی-مرتضی مردیها-نشرنی-چ دوم1386-ص 182-183
5- انقلاب وبسیج سیاسی- همان نویسنده- ص 6-7-8
6- همان منبع-ص 55
7- درآمدی برجامعه شناسی سیاسی-احمدنقیب زاده-سمت-چ دوم1380-ص 89
8- اندیشه هایی دیگر-حاتم قادری-نشربقعه- 1378-ص 555
9- عقل وتوسعه یافتگی-همان نویسنده-ص 89
10- آیا دورانی تاریک درتاریخ بشرپایان یافته است؟ فریدون مجلسی-ماهنامه اطلاعات سیاسی-اقتصادی-ش هفتم وهشتم-فروردین واردیبهشت1386(235-236)-ص 60
11- موانع توسعه عقلی وآثارآن برتوسعه اقتصادی وسیاسی- همان نویسنده ومنبع-ص 50
12- جامعه شناسی سیاسی- موریس دوورژه-ترجمه ابوالفضل قاضی-انتشارات دانشگاه تهران-چ خرداد1369-ص 583
13- اصول علم سیاست-موریس دوورژه-ترجمه ابوالفضل قاضی-نشردادگستر-چ بهار1376-ص 183
14- آثارسیاسی فناوریهای تازه ارتباطی-اطلاعاتی-خلیل الله سردارنیا-ماهنامه اطلاعات سیاسی اقتصادی-ش پنجم وششم-بهمن واسفند1386(245-246)-ص 110
15- بنیادهای علم سیاست-عبدالرحمن عالم-نشرنی-چ سوم1376-ص 103-104
16- توسعه ،جهان سوم ونظام بین الملل-محمودسریع القلم-نشرسفیر-چ سوم1375-ص 117
17- ظهوروسقوط لیبرالیسم غرب-آنتونی اربلاستر-ترجمه عباس مخبر-نشرمرکز-چ دوم1368-ص 99
18- سیاستنامه نویسی درایران-مقصودرنجبر-ماهنامه اطلاعات سیاسی اقتصادی-ش پنجم وششم-بهمن واسفند1387(257-258)-ص 147
19- مهاجرت ازایران-کیومرث فلاحی-ماهنامه اطلاعات سیاسی اقتصادی-ش سوم وچهارم-آذرودی 1387(255-256)-ص 150
20- توسعه سیاسی وتحول اداری-سیدعبدالعلی قوام-نشرقومس-چ 1371-ص 85
21- همان منبع- ص 9
22- عقل وتوسعه یافتگی- همان نویسنده- ص 53-54
23- انقلاب وبسیج سیاسی- همان نویسنده –ص 81-82
24- موانع توسعه عقلی وآثارآن برتوسعه اقتصادی وسیاسی-همان نویسنده ومنبع-ص 61
25- بنیادهای علم سیاست- همان نویسنده- ص 301-304
26- همان منبع-ص 376و379-380
27- مدیریت بحرانهای بین المللی- سیدعلی اصغرکاظمی-دفترنشرفرهنگ اسلامی-چ دوم 1368-ص 121
28- سیاست خارجی ایران ونظام بین الملل کنونی-سیدمهدی حسینی اسفیدواجانی –ماهنامه اطلاعات سیاسی اقتصادی- ش نهم ودهم- خرداد وتیر1385(225-226)-ص 79
29- مفهوم [منافع ملی]ازدیدگاه های گوناگون- مقصودرنجبر-ماهنامه اطلاعات سیاسی اقتصادی-همان شماره-ص 180
30- ظهوروسقوط لیبرالیسم غرب –همان نویسنده-ص 519
31- خشونت –هانا آرنت-ترجمه عزت الله فولادوند-نشرخوارزمی-چ دیماه 1359-ص 56
32- درآمدی برشناخت مسائل اقتصادی سیاسی جهان سوم-احمدساعی-نشرقومس-چ دوم 1375-ص 170
33- بنیادهای علم سیاست- همان نویسنده-ص 344
34- همان منبع- ص 349-350
35- اقتصادسیاسی ایران-محمدعلی همایون کاتوزیان-نشرمرکز-چ سوم 1372-ص 238-239
36- تاریخ اندیشه های سیاسی درقرن بیستم- حسین بشیریه-نشرنی-چ اول 1376-ص 300-301
37- راه فروبسته- ه.استیوارت هیوز-ترجمه عزت الله فولادوند-انتشارات علمی وفرهنگی-چ اول 1373-ص 146
38- درامدی برشناخت مسائل اقتصادی سیاسی جهان سوم-همان نویسنده- ص 241-242
39- نظریه های امپریالیسم-احمدساعی-نشرقومس-چ اول 1376-ص 170
- شنبه، ۱۱ مهر ۱۳۸۸
- اندازه متن : [ بزرگتر ] [ کوچکتر ]
- تعداد بازدید : 459
- نسخه مناسب چاپ
- ارسال به یاهو مسنجر
ارسال به دیگران
