ممنوعيت پرواز به دليل ترس از خاكستر آتشفشان ايجاد شد ( امتزاجي از شيشه، ماسه و سنگ) مي توانست به طور جدي موتورهاي هواپبما را به خطر اندازد. اين تدابير ملي مبتني بر مشاوره علمي مركز مشورتي خاكستر آتشفشاني VAAC بود و توسط سازمان اروپايي ايمني ناوبري هوايي (EuroControl) اجرا شد. با وجود اين، حتي پيش از آنكه اين ممنوعيت ها برداشته شود، اتهامات متقابل در ميان كساني كه درگير اين فعاليت ها بودند آغاز شد. مقامات ملي تحت فشار خطوط هوايي اروپا بودند. برخي ادعا نمودند كه در مناطق خطر پرواز هاي موفقي انجام شده است. پس از سه روز از ممنوعيت پرواز خطوط هوايي اصلي اعلام نمودند كه مقامات در استفاده از رويكرد احتياطي بيش از اندازه محتاط بوده اند. به علاوه، منتقدين در مورد مدلي كه توسط مركز مشورتي خاكستر آتشفشاني به كار گرفته شده بود اختلاف داشتند. اين مدل (NAME) در ابتدا براي شناسايي مواد راديواكتيويته نيروگاه چرنوبيل در 1986 به كار گرفته شد. آنها تخمين هايي راجع به ميزان خاكستر موجود كه توسط اين مدل معرفي شد بوده را رد نمودند.

مقامات ملي از واكنش قانوني «خطر صفر» دفاع نمودند و ادعا كردند كه اين امر با خط مشي توسعه يافته توسط ايكائو در دستور العمل راجع به خاكستر آتشفشان 2007 و همچنين با طرح احتمال وقوع خاكتسر آتشفشان سازگار است. دانشمندان به نوبه خود مصرانه از پيش بيني هاي مدل انتشار جوي كه خط مشي ايكائو را تأييد مي كرد دفاع كردند.

در آن زمان ابر حركت نمي كرد. از آنجا كه اروپا با هفته ديگري از اختلال مواجه بودكميسيون اروپايي- خارج از صلاحيتش- در 17 و 18 آوريل با رياست اسپانيا و همراه با EuroControl يك رويكرد اروپايي منسجم را اتخاذ نمودند. به موازات اين وضعيت، مدلNAME و آيين هاي مديريت ريسك ملي آزمايش شد. كشورهاي هاي عضو اتحاديه اروپايي مقامات ملي ايمني هوايي و كنترل كننده هاي ترافيك هوايي ملي و EuroControlتشخيص دادند كه ارزيابي متفاوت تري از اين ابر خاكستر مورد نياز است. اما هيچ كشور عضوي نمي تواند به طور مستقل با كنار گذاردن خط مشي ايكائو و برداشتن گام اول براي تغيير عمل كند.

خط مشي راجع به خطر خاكستر آتشفشان براي موتورهاي هواپيماها روشن است:

« متأسفانه در حال حاضر، هيچ ميزان موردتوافقي در مورد حجم خاكستري كه براي موتورهاي جت هوايي خطر ايجاد مي كند وجود ندارد. اما در اين مرحله، شايان ذكر است كه زمان در معرض قرار گرفتن موتورها در خاكستر و تنظيمات پيشرانه در زمان مواجهه هر دو تأثير مستقيم بر ميزان آستانه تراكم خاكستر دارد كه خطر را ايجاد مي كند. در پرتو اين امر آيين مورد توصيه خاكستر آتشفشان درست مانند بادهاي سطح پايين صرفنظر از تراكم خاكستر، چنين است: اجتناب، اجتناب، اجتناب»

با وجود اين پنج روز پس از اجراي ممنوعيت پروازهاي ملي، در 19 آوريل كشورهاي عضو EuroControl بالاتفاق به حركت به سمت «يك رويكرد اروپايي منسجم در واكنش به بحران» توافق نمودند.در نتيجه آيين هاي جديد تعريف شد كه منجر به بازگشايي نسبي قلمروهوايي اروپا شد. و از اين رو تأثيرات انساني و اقتصادي بر مسافران، خطوط هوايي و كالاها كاهش يافت.اين موازين جديد در 12 آوريل لازم الاجرا شد و سه نوع منطقه را بسته به درجه آلودگي ايجاد نمود. منطقه اول در هسته مركزي آلودگي انتشار قرار داشت در جايي كه محدوديت كامل عمليات رعايت شد. منطقه دوم شامل يك منطقه واسط بود جايي كه كشورهاي عضو مي توانند به شيوه اي منسجم به ساير اعضا                                                                                                                                     اجازه پرواز دهند.اما با محدوديت ها و كنترل ايمني اضافي و منطقه سوم كه تحت تأثير خاكستر قرار نگرفته است و هيچ محدوديتي ندارد اين آيين ها و ضوابط مبتني بر ارزيابي متفاوت تر ريسك و تصميم گيري منسجم تر ميان كشورها، گشايش تدريجي و منسجم قلمرو هوايي اروپا را موجب شد. تا 22 آوريل، 8 روز پس از شروع فوران آتشفشان، برنامه پروازهاي منظم از سر گرفته شد.

وضعيت ايجاد شده به خاطر انسداد طولاني قلمرو هوايي اروپا چنان فوق العاده بود كه اقدام قانوني منجر به اين اختلال همچنان محل جدال و مناقشه است. وراي وضعيت هاي مشخصي كه توسط ميليون ها مسافر سرگردان تجربه شد و اجراي مقررات حقوق مسافر صنعت هوايي هزينه هاي قابل ملاحظه اي متحمل شده و با افت شديد درآمد مواجه شده است. كميسيون براي پرداختن به اين نگراني ها نتيجه گرفته است كه كشورهاي عضو بايد فورا اقداماتي به سود صنعت هوايي انجام دهند تا خسارت وارده به خاطر اين فاجعه ملي را جبران نمايند. به علاوه اين اختلال همچنين عواقب ملي غير قابل پيش بيني بر طرح تجارت انتشار Emissions Trading Scheme دارد. به علاوه از آنجايي كه 2010 سال نظارت بر اجراي تعداد اجازه پروازها بوده است كه به طور رايگان در اختيار خطوط هوايي قرار گرفته است. فعاليت كاهش يافته در آوريل مي تواند توزيع اين اجازه ها ميان اپراتورهاي هواپيما ها را تحت تأثير قرار دهد.

نتايج قانوني ناشي از اين بحران محدود به بخش هوايي نبود. براي نمونه از 14 آوريل 2010 كميسيون اروپايي مسائلي در مورد بهداشت عمومي ناشي از ابر خاكستر كه بخش هاي عمده اي از اتحاديه اروپايي را پوشش داده بود مطرح شد. نتيجتا كميسيون از مركز اروپايي پيشگيري و كنترل بيماري ECDC خواستار ارزيابي تأثير بالقوه ابر خاكستر بر بهداشت عمومي شد و از مقام ايمني غذايي اروپايي EFSA خواستار ارائه مشاوره فوري در مورد خطرات احتمالي براي بهداشت عمومي و حيوانات و زنجيره غذايي شد. EFSA در زمان مقرر بر طبق اطلاعات در دسترس نتيجه گرفت كه آلودگي به وجود آمده به خاطر فرود آمدن ابر خاكستر بر آب شرب، گياهان، ميوه ها، ماهي ها شير، گوشت و غذا قابل اغماض است.

نهايتا انسداد قلمرو هوايي اروپا سفر بسياري از اتباع كشورهاي ثالث را كه در طول اقامت يا ترانزيت در قلمرو كشورهاي شنگن، تابع مقررات مضيق و سخت ويزا بودند را با اختلال مواجه كرد. در مورد برخي مسافران و به ويژه براي كساني كه نمي خواستند و لي نياز به ورود به قلمرو يك كشور عضو داشتند برخي اقدماات فراقانوني اتخاذ شد.

يكپارچگي اتحاديه اروپايي به مديريت ترافيك هوايي گسترش نمي يابد تنها كشورهاي عضو مي توانند تصميم بگيرند كه قلمرو هواييشان را مسدود كنند يا خير. در نتيجه، اتحاديه اروپايي، 27 منطقه ترافيك هوايي مختلف دارد كه هر يك مي توانند ممنوعيت پرواز ايجاد نمايند. اين چندپارگي، نتيجه تاريخچه كنترل ترافيك هوايي است كه به طور نزديكي با مسأله حاكميت مرتبط است و از اين رو محدود به مرزهاي ملي مي شود. در واقع كنترل ترافيك هوايي هنوز تحت شمول منافع حاكميت و دفاع ملي است. اين امر منعكس كننده يكي از گرايش هاي كنوانسيون شيكاگو است كه مطابق با آن هر كشوري مسئول بررسي ايمني هوانوردي كشوري در قلمرو صلاحيت خود است. با وجود اين، تلاش هايي به سمت يكپارچگي قلمرو هوايي اتحاديه اروپايي شده است. به دنبال تصويب قانون آسمان واحد اروپايي در 2004، مديريت ترافيك هوايي تحت سياست حمل و نقل مشترك قرار گرفت. ايده، طراحي مجدد آسمان اروپايي مطابق با جريانات ترافيك بود ونه مرزهاي ملي. با وجود اين، چنانچه در مورد واكنش قانوني به بحران كنوني (خاكستر آتشفشان) مشاهده شد، هنوز يك آسمان حقيقتا واحد ايجاد نشده است. براي جبران اين وضعيت، اصلاح ديگري صورت گرفت بسته آسمان واحد اروپايي SESII در نوامبر 2009 توسط پارلمان اروپايي و شورا تصويب شد.براي تسريع در اجراي كامل SESII به نظر مي رسد كه كميسيون از اهرم فوران اين آتشفشان براي ايجاد يك موقعيت سياسي استفاده كرد. كميسيون پس از اين بحران مجموعه پيشنهادهايي منتشر نمود اول پيشنهاد ايجاد واحد هماهنگي بحران هوانوردي اروپايي كه همراه با EuroControl نهاد ايمني اروپايي كشورهاي عضو و سهامداران حمل و نقل هوايي جمع مي شوند را مطرح نمود. اين دقيقا آن چيزي است كه اتحاديه اروپايي در طول بحران فاقد آن بود. واحد هماهنگي بحران هوانوردي اروپايي اساسا مديريت وضعيت بحران را كه هوانوردي را در اتحاديه اروپايي تحت تأثير قرار مي دهد را تسهيل مي نمايد و اختيار به پرواز درآوردن هواپيماهاي بدون سرنشين در جمع آوري داده ها را دارد. دوم كميسينو معرفي هماهنگ كننده هاي بلوك هاي هوايي كاركردي را مطرح نمود بلوك هاي هوايي كاركردي 9 بلوك هوايي است كه بر مبناي ضروريات عملياتي است و صرفنظر از مرزهاي دولتي آنگونه كه در بسته آسمان واحد اروپايي مقرر شد، ايجاد شده است. سوم كميسيون پيشنهاد نمود كه مديريت شبكه مركزي اروپايي تا پايان 2010 به كار گماشته شود و توسعه يك رويكرد هماهنگ تر و منسجم تر به ريسك و ارزيابي ظرفيت/جريان را توسعه دهد.

گرچه خط مشي موجود در پيشگيري از سوانح به دنبال فوران آتشفشان ايافيالا مؤثر بوده است اما اقدامات اتخاذي توسط مقامات ملي منتج به اختلالات بي سابقه اي در ايجاد نمود و تأثيرات اقتصادي بدي بر صنعت هوايي و همچنين بخش هايي كه به خدمات حمل و نقل هوايي اتكا مي كنند داشته است. روشن شد كه براي ايجاد يك چارچوب ارزيابي ريسك ايمني براي تعيين اين امر كه آيا عملياتي نمودن پرواز در هواي آلوده به خاكستر آتشفشان ايمن است يا خير، بايد بيش از اينها توجه داشت. ايكائو توافق نمود كه يك نيروي وظيفه خاكستر آتشفشان بين المللي و چند رشته اي شكل دهد و مفاد آن مورد توافق قرار گرفت. كميسيون اتحاديه اروپايي در پرتو تجربه خود تصميم گرفت روش شناسي جديد براي ارزيابي ريسك ايمني و مديريت ريسك در رابطه با انسداد قلمرو هوايي تعيين نمايد و قرار است كه در مجمع عمومي بعدي ايكائو در 2010 مطرح شود. در حال حاضر با اهرم قرار دادن اين فوران آتشفشاني كميسيون احتمالا اجراي SESII  را سرعت مي بخشد و بنابراين برخي مكانيسم هاي موقتي توسعه يافته دراين فوران آتشفشان را نهاديه سازي مي كنند. بي ترديد، اين بحران انگيزه هاي جديدي براي متحد نمودن قلمرو هوايي اروپايي ايجاد نمود چنانكه اين بحران نشان داد بيست سال پس از آنكه اتحاديه اروپايي مرزهاي زميني داخلي خود را از بين برد، اكنون اتحاديه فاقد يك قلمرو هوايي يكپارچه است. اكنون زمان ان فرا رسيده است كه اتحاديه اروپايي آسمان خود را تسخير نمايد.